۱- استراتژی، به تدوین نظریه ای ارزشمند و منحصر به فرد که شامل فعالیت های مختلف می شود، اطلاق می گردد.
برای تثبیت استراتژی سه راهکار را می توان در پیش گرفت:

در زمینه ای متخصص شوید و دامنه تخصص خود را به ارائه سرویس خدمات به افراد و شرکت های فراوان گسترش دهید (بهران موتور به تولید روغن موتور برای انواع ماشین های سبک و سنگین می پردازد).
خدمات متنوع خود را بر عده ای خاص از مشتریان متمرکز کنید و به طور انحصاری پاسخگوی نیاز های متنوع آنها باشید ( شرکت کارگذاری مفید فقط به مشتریانی با سرمایه بالای ۵۰۰ میلیون تومان خدمات مشاوره، خرید سهام و سرمایه گذاری را ارائه می دهد)
ارائه خدمات متنوع به طیف گسترده مشتریان در بازار های محدود ( فروشگاه های زنجیره ای همشهری، فقط در شهرهای بالای ۲۰۰،۰۰۰ نفر جمعیت، شعبه افتتاح می کند)
۲- یکی از چارچوب هایی که استراتژی برای شما معین می کند، اعمالی است که نباید انجام دهید.
برخی از خصوصیت های یک بازار رقابتی، غیر قابل پیاده سازی و انطباق هستند و یا حتی در صورت پیاده سازی، هزینه ی اجرای آن صرفه ی اقتصادی ندارد. به عنوان مثال صابون نیتروژنی (بدون بو) بیشتر به عنوان یک محصول دارویی برای بیماری های خاص پوستی تولید و به بازار عرضه می شود. شرکت سازنده نمی تواند با این توجیه، که معطر کردن این نوع خاص صابون باعث افزایش میزان فروش آن می شود، به دنبال نو آوری یا راهی برای گسترش بازار در این زمینه باشد. این مسأله را در نظر بگیرید که در اقتصاد، بدست آوردن سود در یک زمینه یا بازار خاص، به معنای از دست دادن فرصت برای بدست آوردن سود در زمینه ای دیگر می شود و شما نمی توانید همه چیز را باهم داشته باشید.
۳- گام مهمی که در تدوین استراتژی باید برداشته شود، تعیین استاندارد کاری و عملکرد است.
این استاندارد شامل نحوه انجام تمامی پروسه های اجرایی سازمان یا شرکت است، به گونه ای که هر کدام از این اعمال در راستای اعتلای هدف غایی سازمان یا شرکت و تقویت کننده آن باشد. به عنوان مثال اگر شما در یک موسسه سرمایه گذاری مشغول به کار باشید، می توانید با کاهش روند های مربوط به انجام کارهای اداری هزینه را برای موسسه ی مطبوع خود کاهش داده و همین میزان را به سود پرداخت شده به مشتریان اضافه کنید و یا اینکه به اندازه همین مبلغ از هزینه های دریافتی از مشتری بکاهید که در هر دو صورت به رضایت مشتری و آسان تر شدن کار خود، همچنین بالاتر رفتن کل کارایی سیستم می انجامید. این استاندارد ها هم به رقابتی تر شدن بازار و داشتن دست بالاتر به شما کمک می کند و هم بهینه سازی پروسه های سازمانی را در پی دارد. مسأله ای که اینجا باید درنظر گرفته شود این است شما باید کارمندان و همکاران زیر دستی خود را راهنمایی کنید که استاندارد های استرتژیکی را هرچه بیشتر به کار ببندند، نه اینکه به گسترش و یا تعدیل آنها بپردازند.
هنگامی که تمام سازمان برای انجام یک عمل از یک استاندارد خاص پیروی می کند، و هر عمل به کوچک یک کارمند به نتیجه نهایی مطلوب می انجامد، رقیب ها دیگر نمی توانند به سادگی از مدلی که باعث پیشرفت و برتری سازمان یا شرکت شما شده است کپی برداری کنند. هنگامی که شرکت هواپیمایی کانتیننتال تصمیم به پیاده سازی مدل شرکت رقیب خود که شرکت هواپیمایی جنوب غربی بود، گرفت؛ تنها بخشی از پروسه را عملی کرد و نه تمام سیستم پیچیده ای که شرکت هواپیمایی جنوب غربی برای ارائه خدمات به مشتریان و مدیریت پرواز ها به کار می بست. این عمل، شرکت هواپیمایی کانتیننتال را تا مرز ورشکستگی کشاند و نتیجه آن فاجعه آمیز بود.
چیدن استراتژی، انتخاب بازار هدف و سرویس هایی که ارائه خواهد شد نیاز مند آگاه بودن از اهداف، توانایی، معین کردن حد و حدود عملیاتی سازمان و بیان بیمحابای این مسایل می باشد. به طور واضح می توان دید که میان رهبری یک سازمان و استراتژی آن رابطه ای ناگشودنی وجود دارد.
بخش چهارم) پیشینه تحقیق
تحقیقات داخلی
نادری کزج و همکاران(۱۳۸۲) تحقیقی باعنوان «بررسی کارایی بانکداری بدون ربا در کشورهای مختلف و مقایسه بانکهای غیر ربوی با بانکهای ربوی در جهان با بهره گرفتن از روش تحلیل پوششی داده» انجام داده اند. هدف بررسی کارایی بانکهای غیرربوی با همدیگر و مقایسه کاراترین آنها با بهره گرفتن از روش تحلیل پوششی داده ها در سراسر جهان است. همچنین هدف دیگر این تحقیق، مقایسه کارایی بانکهای اسلامی با بانکهای ربوی است. بنابراین در این تحقیق، کارایی چهل و یک بانک اسلامی در سال۲۰۰۰ و چهل و شش بانک اسلامی در سال ۲۰۰۱ با بهره گرفتن از دو مدل CCR و BCC محاسبه و بانک های کاراتر مشخص شده‌اند. همچنین در این تحقیق کارایی چهل و شش بانک غیرربوی و شصت و چهار بانک ربوی در سال ۲۰۰۱ در جهان با روش CCR محاسبه و با یکدیگر مقایسه شده اند. نتایج نشان می‌دهند، کارایی بانک های غیرربوی بحرین و قطر و به طور کلی کارایی بانکهای غیرربوی که در شرایط رقابتی در کنار بانک های ربوی فعالیت می کنند از کارایی بانک هایی است که تحت نظام بانکداری غیرربوی (ایران، سودان و پاکستان) فعالیت می کنند بیشتر است. همچنین نتایج نشان می‌دهند کارایی بانکداری غیرربوی در سال ۲۰۰۱ نسبت به بانکداری ربوی در جهان، کمتر بوده است(نادری کزج وهمکاران،۱۳۸۲).
بیدگلی و کاشانی(۱۳۸۳) تحقیقی تحت عنوان «مقایسه و ارزیابی روش های سنجش کارایی شعب کارایی شعب بانک و ارائه الگوی مناسب» انجام داده اند. این پژوهش به بررسی دو مساله پرداخته است. اولا با بهره گرفتن از روش های سه گانه (تحلیل پوششی داده ها، روش مرزی تصادفی و نسبت های مالی) کارایی صد وچهل و دو شعبه بانک تجارت اندازه گیری شد. در هر یک از سه روش، شعب بر اساس میزان کارایی رتبه بندی شدند. مقایسه رتبه بندی شعب بانک تجارت در روش های مختلف به صورت دو به دو نشان می دهد که نتایج رتبه بندی روش های سه گانه با رتبه بندی روش فعلی بانک تجارت و نتایج رتبه بندی روش های سه گانه با هم دیگر متفاوت است و ثانیا بررسی ها نشان می دهد از بین سه مدل جدید، مدل جدید مدل تحلیل پوششی داده ها برای سنجش کارایی شعب بانک از همه مناسب تر است (بیدگلی و کاشانی و۱۳۸۳).
اثنی عشری وهمکاران (۱۳۸۶) تحقیقی با عنوان « ارزیابی عملکرد صنعت بانکداری با بهره گرفتن از روش تحلیل پوششی داده ها مورد مطالعه: شعب صندوق قرض الحسنه ولی عصر (عج) بابل» انجام داده اند .در این تحقیق با بهره گرفتن از روش تحلیل پوششی داده ها، به ارزیابی عملکرد شعب صندوق قرض الحسنه ولی عصر (عج)، پرداخته شده است و کارایی شعب با بهره گرفتن از مدل های CCR و BCC پروفایل محاسبه گردید. نتیجه محاسبات کارایی مقیاس در سال ۱۳۸۴ حاکی از آن است که شعب شهید بزاز، باغ فردوس، شهید گرانیلی، توحید و کشوری فاقد کارایی مقیاس بوده اند. با توجه به نوع بازده نسبت به مقیاس آنها، برای رسیدن به سطح کارایی مقیاس لازم است که شعبه شهید بزاز از حجم منابع خود کاسته و دیگر شعب، بر حجم منابع خود بیافزایند. از آنجا که در سال ۸۵ هیچ یک از شعب ناکارا در سطح بازده نسبت به مقیاس افزایشی عمل نمی کردند لذا کاهش حجم فعالیت و منابع هیچ گونه منفعتی برای کل مجموعه (صندوق قرض الحسنه) نخواهد داشت. همچنین در میان شعب کارا در سال ۸۴ شعبه کشاورز و در سال ۸۵ شعبه مرکزی تعداد دفعات بیشتری به عنوان واحد مرجع انتخاب شده و بنابراین به عنوان واحد ممتاز در این دو سال شناسایی گردیدند(اثنی عشری وهمکاران ،۶۹،۱۳۸۶).
افخمی اردکانی (۱۳۸۷) در پژوهش خود به تجزیه و تحلیل کارایی بانکهای تجاری ایران با تکنیک تحلیل پوششی داده ها و روند تغییرات بهره وری بانک های تجاری ایران، با روش تحلیل پوششی داده ها و شاخص مالم کوئیست، طی دوره زمانی ۱۳۸۰ تا ۱۳۸۵ مورد بررسی قرارداد. در بررسی روند تغییرات بهره وری بانکهای تجاری با توجه به مقادیر شاخص مالم کوئیست تنها عملکرد بانک رفاه کارگران (۰٫۷۸۶) در طی دوره مذکور روندی نزولی داشته و عملکرد سایر بانک ها بهبود یافته بود. در میان بانک های تجاری بانک صادرات بیشترین(۱٫۰۸۲) بهبود بهره وری را در طی دوره مورد بررسی داشته است. میانگین مقادیر شاخص بهره وری مالم کوئیست بانک های تجاری در دوره۱۳۸۰ تا ۱۳۸۵ به تفکیک هر سال نشان داد که از سال ۱۳۸۳ به بعد نظام بانکی با کاهش بهره وری مواجه بوده است. بانک رفاه بر اساس مدل CCR در تمام سالها به جز سال ۱۳۸۳، کارا بوده است. بانک صادرات نیز بر اساس مدل CCR در تمام سالها به جز سال ۱۳۸۰ کارا بوده است. همچنین بر اساس مدل BCC ، بانکهای رفاه و ملی وصادرات در طی دوره ۱۳۸۰تا۱۳۸۵ نسبت به بقیه بانک ها کارا بوده اند.
حجازی و همکاران( ۱۳۸۷) تحقیقی با عنوان «تحلیل کارایی کل بانک توسعه صادرات ایران و رشد کارایی شعب آن با بهره گرفتن از تحلیل پوششی داد ه ها ،سال۱۳۸۷ ، از مدل تحلیل پوششی داده ها برای تحلیل کارایی کل این بانک طی سال های ۱۳۷۳ تا ۱۳۸۲ و از شاخص مالم کوئیست برای اندازه گیری رشد بهره وری شعب آن طی سال های ۱۳۸۳ و ۱۳۸۴ استفاده کرده است. در مدل تحلیل پوششی داده ها از متغیرهای تعداد کارکنان، سود، کارمزد دریافتی و هزینه های اداری و پرسنلی به عنوان ورودی و از متغیرهای تسهیلات اعطایی، کارمزد دریافتی و سپرده های بدون هزینه و هزینه زا به عنوان خروجی استفاده شده است. نتایج پژوهش نشان می دهد که کارایی در سال ۱۳۸۳ بطور متوسط یک درصد و در سال ۱۳۸۴ دو درصد رشد داشته است( حجازی و همکاران،۱۳۸۷).
حسین زاده بحرینی و همکاران(۱۳۸۷) تحقیقی با عنوان «بررسی کارایی بانکهای دولتی و خصوصی » انجام داده اند که بطور کلی و با بهره گرفتن از روش تحلیل پوششی داده ها نشان می دهد کارایی با” نگرش درآمدی” بانک های دولتی بیش از بانک های خصوصی است که علت آن نیز تازه تاسیس بودن این بانکها و نیز دیدگاه های مدیریتی متفاوت این نوع بانکها در استفاده از نهاده های تولید است. در نگرش ” ارزش افزوده” ملاحظه می شود که کارایی بانک های خصوصی بیش از بانک های دولتی است و علت اصلی آن بالا بودن کارایی فنی در این بانکها است. در انتها پیشنهاد و نتیجه گیری عمدتا حول این مساله است که به دلیل عملکرد نسبتا رضایت بخش بانک های خصوصی و نیز ابلاغ بندهای ذیل اصل ۴۴ قانون اساسی، زمینه برای حضور بانک های خصوصی فراهم تر شود تا عرصه رقابت میان دو گروه بانکها ارتقای سطح کیفیت خدمات و کارایی آنها را در برداشته باشد (حسین زاده بحرینی، میدانی و چمانه گیر، ۱۳۸۷).
هادی زاده مقدم و شاهدی (۱۳۸۷) تحقیقی باعنوان «مقایسه خدمات بانک های دولتی و خصوصی از دیدگاه مشتریان آنها » انجام داده اند.در این تحقیق با بهره گرفتن از مدل کیفیت خدمات بانکی ، ابعاد و مولفه های مرتبط با کیفیت خدمات شناسایی شده و بر اساس آن پرسشنامه ای با سی و نه مولفه تنظیم گردیده است. این پرسشنامه در اختیار مشتریانی که بطور همزمان از خدمات هر دو نوع بانک در شهر تهران استفاده می کنند قرار گرفت و نشان داد مشتریان معتقدند از لحاظ بهای خدمات ، تفاوت چندانی مشاهده نمی شود اما در دیگر ابعاد کیفیت خدمات همچون اثربخشی، تضمین، قابلیت دسترسی، ابعاد فیزیکی، تنوع و قابلیت اطمینان به خدمات بانکداری دولتی و خصوصی تفاوت معناداری وجود دارد. به عبارت بهتر کیفیت خدمات بانکداری دولتی در مقایسه با بانکداری خصوصی در وضعیت نامطلوبی قرار دارد(هادی زاده مقدم و شاهدی،۱۳۸۷).
دادگر و نیک نعمت (۱۳۸۸) تحقیقی تحت عنوان «کاربرد مدل تحلیل پوششی داده ها در ارزیابی کارایی واحدهای اقتصادی» انجام داده اند. تحلیل کارآمدی واحدهای اقتصادی همواره از دغدغه های اصلی محافل دانشگاهی و اجرایی بوده است. گزینش مدل مناسب در این رابطه از اهمیت خاصی برخوردار است. یکی از مدلهای مطرح اخیر برای سنجش کارآمدی مدل تحلیل پوششی داده ها است که در قالب دو مدل فرعیCCR و BCC استفاده می شود. بررسی کارآمدی و آزمون تجربی این مدلها در واحدهای اقتصادی می تواند پژوهش ارزشمندی محسوب شود. در این مقاله کارآمدی یک واحد اقتصادی در ایران ارزیابی می شود که برای این هدف سرپرستی های بانک تجارت انتخاب شده است. از آنجا که سرپرستی های بانک تجارت نقش مهمی در بازارهای مالی کشور دارند، ارزیابی کارایی آنها از جایگاه بالایی برخوردار است. افزون بر این با توجه به افزایش رقابت از سوی بانکهای خصوصی، این سرپرستی ها می بایست کاراتر از قبل عمل نمایند. فرضیه اصلی این است که وضعیت ستانده ها و نهاده های سرپرستی های بانک تجارت، بهینه نیست و با اصلاح ترکیب عوامل، کارایی آنها قابل افزایش است. در این تحقیق کارایی ۳۸ سرپرستی بانک تجارت در کل کشور با بهره گرفتن از دو مدل CCR و BCC محاسبه و رتبه بندی واحدهای کارا ارائه شده است. نتایج نشان می دهد که سرپرستی های مناطق سه، چهار و پنج تهران کاراتر و سرپرستی های قم، زنجان، آذربایجان غربی و آذربایجان شرقی ناکارا می باشند. میانگین کارایی سه سال به ترتیب ۷۹٫۷ ، ۷۸ و ۴۷٫۲ درصد است.
افخمی اردکانی(۱۳۸۹) تحقیقی تحت عنوان «بررسی روند کارایی بانک های تجاری ایران» انجام داده است. در این تحقیق به جهت اینکه عملکرد هر واحد تصمیم گیری را در طول زمان ردیابی کنیم  و برای تجزیه و تحلیل تغییرات در کارایی و بهره وری در طی زمان وهمچنین تفکیک بهره وری به دو جزء عمده آن یعنی تحولات تکنولوژیک و تغییرات در کارایی از روش تحلیل پنجره‌ای و شاخص مالم کوئیست استفاده می‌شود. میانگین کارایی فنی بانک‌های ملت، ملی، سپه و تجارت تقریبا ۸۰% می‌باشد که نسبتا پایین می‌باشد. میانگین کارایی مدیریت بانک های ملت و تجارت تقریبا ۸۴% می باشد. میانگین کارایی مقیاس بانک های تجاری ایران به غیر از بانک ملی که ۸۳% می باشد همگی در سطح نسبتا مطلوبی می باشد. با توجه به مقادیر شاخص مالم‌کوئیست تنها عملکرد بانک رفاه کارگران (۰٫۹۹۰) در طی دوره مذکور بدتر شده است و عملکرد سایر بانکها بهبود یافته است. میانگین مقادیر شاخص بهره‌وری مالم کوئیست بانک های تجاری ایران در دوره مذکور ۱٫۰۶۳ می باشد که گویای بهبود عملکرد نظام بانکی ایران می‌باشد.
نامداری و دیگران (۱۳۸۹) در تحقیق خود به ارزیابی کارایی بانک های دولتی ایران با بهره گرفتن از روش تحلیل پوششی داده ها طی دوره زمانی ۱۳۸۲تا ۱۳۸۶ ، با رویکرد به منابع انسانی آنها پرداختند. بر اساس این رویکرد هزینه های پرسنلی و سپرده سرانه به ازای هر کارمند و دارایی های بانک ها به عنوان نهاده ها و در مقابل سود سرانه حاصله از فعالیت هر بانک به ازای هر کارمند به عنوان ستاده سیستم در نظر گرفته شده است. نتایج ارزیابی کارایی فنی نشان می دهد که بانک های رفاه، صنعت و معدن و توسعه صادرات از لحاظ کارایی مدیریتی در وضعیت مناسبی قرار داشته اند، اما از میان این بانک ها فقط بانک صنعت و معدن در همه سال ها از کارایی مدیریتی و مقیاس ۷۰۰ درصد برخوردار بوده است.
شفیعی و دانش جعفری(۱۳۹۰) تحقیقی تحت عنوان «بررسی عوامل موثر بر کارایی فنی در بانک های ایران با بهره گرفتن از الگوی اثرات مختلط/چندسطحی» انجام داده اند. این مطالعه به شناسایی عوامل موثر بر کارایی فنی در بانکداری ایران با بهره گرفتن از داده های تابلویی ناموزون ۱۷ بانک دولتی و خصوصی فعال در صنعت بانکداری ایران (۱۳۷۵-۱۳۷۸) اختصاص دارد. در انجام این شناسایی، ابتدا درجه کارایی، به تفکیک هر بانک و با بهره گرفتن از تابع هزینه ترانسلوگ چندمحصولی با جزء خطای ترکیبی، برآورد می شود. در مرحله بعد، به تحلیل عوامل موثر بر کارایی با توجه به متغیرهای فردی و ساختاری (به صورت نوع مالکیت/جنس فعالیت) در هر بانک و آثار ناشی از اعمال تسهیلات قانونی در این صنعت، در قالب یک الگوی اثرات مختلط/چندسطحی پرداخته می شود. نتایج برآورد نشان می دهد که اگرچه متوسط کارایی بانک های دولتی در طول زمان بهبود یافته، در مقایسه با کارایی بانک های غیردولتی نسبتی کاهنده داشته است. هم چنین، نتایج الگوی اثرات مختلط/چندسطحی در تحلیل دلیل اختلاف کارایی بانک ها نشان می دهد که ۵۷ درصد اختلاف میان کارایی بانک ها از طریق جنس فعالیت/نوع مالکیت بانک ها (تجاری دولتی، تجاری غیردولتی، تخصصی دولتی) و ۱۵ درصد اختلاف کارایی به اثرات ناشی از تسهیلات قانونی که بانک های دولتی ملزم به اعطا هستند، باز می گردد. به علاوه، در سطح متغیرهای فردی تاثیرگذار بر کارایی هر بانک، بررسی ها نشان داد که پوشش اتوماسیون به نسبت سایر متغیرهای مندرج در الگو، از بیش ترین اثر بر بهبود کارایی فنی در بانک ها برخوردار است(شفیعی و دانش جعفری،۱۳۹۰).
مجیبی و همکاران (۱۳۹۲) تحقیقی با عنوان «ارزیابی کارایی نسبی شعب بنیاد مسکن استان اصفهان در طرح به سازی مسکن روستایی» انجام داده اند. هدف از پژوهش حاضر، ارزیابی کارایی نسبی شعب بنیاد مسکن استان اصفهان در طرح به سازی مسکن روستایی با بهره گرفتن از مدل تحلیل پوششی داده ها است که از نظر هدف کاربردی و از نظر روش توصیفی پیمایشی است. از ارقام کمی نرم افزار طرح بهسازی مسکن روستایی استان اصفهان و مرکز آمار ایران جهت جمع آوری دادها استفاده شده است. یافته های تحقیق نشان می دهد که شعب بنیاد مسکن ۶ شهرستان از ۲۲ شهرستان استان اصفهان در طرح مذکور کارا بوده اند و بقیه شهرستان یا ناکارا هستند، همچنین اکثر شهرستان یا نسبت به شاخص جمعیت به عنوان یک شاخص ورودی حساسیت داشته اند. نتایج پژوهش نشان داد که به منظور بهبود عملکرد و همراستا شدن با اهداف برنامه های چهارم و پنجم توسعه، شهرستان های استان نیازمند تغییراتی در شاخص ها هستند که با بهره گرفتن از مدل تحلیل پوششی داده ها میزان تغییرات برای هر شهرستان جهت رسیدن به نقطه کارا تعیین گردید(مجیبی وهمکاران،۱۳۹۲).
تحقیقات خارجی
یرا^[۸۵]وهمکاران(۲۰۰۳) تحقیقی با عنوان «ارزش افزوده در ارزیابی عملکرد شعب بانک با بهره گرفتن از رویکردهای شناختی^[۸۶]و تکنیک ارزیابی مطلق^[۸۷]» انجام داده اند .این تحقیق با هدف توسعه یک مدل عملکرد برای اندازه گیری کارایی نسبی و قابلیت های بهبود بالقوه شعبات بانک با شناسایی نقاط قوت و ضعف آنها انجام داده اند. هدف دیگر این پژوهش در مورد ابعاد تولید سودآوری شعبه هاست و هم تحت رویکرد تولید و هم سودآوری مشخصات کارایی شعبه ها که مطابق با اندازه ها و مناطق مختلف گروه بندی شده اند روندهای مشابهی دارند. در هر دو تحلیل روشن است که اندازه شعبه و کارایی مقیاس با هم در ارتباطند همچنان که اندازه شعبه افزایش می یابد کارایی مقیاس هم افزایش می یابد اما بعد از رسیدن به بهره ورترین اندازه مقیاس با افزایش اندازه کارایی کاهش می یابد شعبه های بسیار بزرگ و بسیار کوچک نیازمند توجه ویژه هستند قرار دادن امتیازات کارایی سود و تولید روی دو مقیاس مشخصات عملکرد شعبات را نشان می دهد هر منطقه نیارمند رسیدگی متفاوتی است شعبات با کارایی سود پایین و کارایی تولید پایین باید به سمت منطقه با کارایی سود بالا و کارایی تولید بالا تکامل یابند(فری یرا و همکاران،۷،۲۰۰۳).
آگلوپولوس^[۸۸] وهمکاران(۲۰۱۰) به بررسی وتجزیه تحلیل مقایسه ای کارایی شعبه های بانک دریونان پرداخته اند.دراین پژوهش در مورد یک ارزیابی کارایی درعملیات شعبات یکنواخت یک بانک بزرگ یونان قبل و طی بحران در دو حوزه مختلف گزارش می دهند: کارایی آنها در مدیریت اسناد، اقتصادی شعبات و کارایی آنها در ایجاد سود. از تحلیل پوششی داده برای ارزیابی های مختلف کارایی استفاده کرده اند که یک روش غیر پارامتری می باشد. نتایج نشان داده اند که کارایی مالی خالص میانگین در هر دو بعد طی دوره رکود اعتبار و عمدتا برای کارایی سود میانگین کاهش یافته است. تفاوتها از نظر آماری معنا دارند. مقایسه های عملکرد برای هر بعد به محققین اجازه می دهد تا شعباتی که رفتار همواره کارآمد یا ناکارآمدی را طی کل دوره تحلیل نشان داده اند شناسایی کرده و یک تصویر کلی از عملکرد شبکه بانکی تهیه نمایند.آنها دریافتند که فضا برای بهبود قابل توجه کارایی در شبکه شعبات از طرق کنترل هزینه و مدیریت ریسک اعتباری به منظور خنثی کردن تاثیر منفی روی سود در نتیجه بحران وجود دارد(آگلوپولوس وهمکاران،۱،۲۰۱۰).
فتی^[۸۹] و پاسیوراس (۲۰۱۰) مطالعه ای را طی دوره ۲۰۰۹-۱۹۹۸ گزارش می دهند که از تکنیک های تحلیل پوششی داده ها برای برآورد کارایی شعبات استفاده می کنند. تحلیل پوششی داده ها می تواند با سه چشم انداز عمده و متفاوت و بویژه با درجه استفاده هر شعبه از منابعش (مثل هزینه های پرسنل، هزینه های عملیاتی و غیره) برای تولید سپرده ها و وام ها (رویکرد تولید یا عملیاتی)، معاملات (رویکرد معامله) و سودها (رویکرد واسطه گری یا مبتنی بر سود) ارتباط داده شود. بیشتر مطالعات موجود که امتیازات کارایی را با بهره گرفتن از تحلیل پوشش داده ها استخراج می کنند از رویکرد تولید و رویکرد سود استفاده می کنند (فتی و پاسیوراس،۱۹۰،۲۰۱۰).
ایکان وکاله(۲۰۱۱) دربررسی خود بر روی مطالعات انجام شده بعد از سال ۲۰۰۰ میلادی بر روی ارزیابی عملکرد بانکها، برای اینکه یک دیدگاه کلی از مدل های ارزیابی شده و در مورد پارامترهای ورودی و خروجی ارزیابی عملکرد داشته باشند به مرور جامع بر ادبیات مربوطه پرداخته اند. آنها نشان دادند در ۳۳ مطالعه رویکرد تولید عملیات و در ۷ مطالعه رویکرد سودآوری استفاده شده است. در ۲۷ مطالعه مدل CCR و در ۲۸ مطالعه مدل BCC بکار گرفته شده است. در ۳۶ مطالعه رویکرد مبتنی بر ورودی و در ۱۲ مطالعه رویکرد مبتنی بر خروجی در نظر گرفته شده است. تعداد میانگین ورودی ها ۹/۳ است و بسته به رویکرد مورد قبول متداول ترین ورودی های استفاده شده مربوط به کارکنان سایر هزینه های عملیاتی، هزینه های اجاره محل و سایر تجهیزات هستند. خروجی ها دامنه تنوع وسیع تری دارند و تعداد میانگین شان ۷/۴ است (ایکان وکاله،۸۹۰،۲۰۱۱).
تریو چاتزوگیو و مادیشن^[۹۰] در سال ۲۰۱۳ در تحقیقی با عنوان رابطه دانش دارایی و عملکرد شرکت به بررسی تاثیر این دو متغیر پرداخته است. در این تحقیق دو فرضیه اصلی تعریف شده است و با بهره گرفتن از داده های آماری ۱۰۵ شرکت مورد بررسی قرار داده است. در انتها به این نتیجه رسیده است که راه های استراتژیک به جهت مدیریت دارایی شرکت وجود دارد و از نتایج این تحقیق می توان به اهمیت فعالیت های مدیریت میانی شرکت اشاره نمود که در نهایت با تاکید بر مدیریت دارایی عملکرد شرکت را بالا برد.
شیوالی همجا در سال ۲۰۱۴ در پژوهشی با عنوان مبانی و مفاهیم عملکرد مالی به شرح و بسط عملکرد مالی شرکت ها در عصر و نیز تاثیر مدیریت استراتژیک مالی بر کارایی حاضر پرداخته است. این مقاله در خصوص مفهوم مدیریت استراتژیک مالی در خصوص مفاهیم مدیریت استراتژیک مالی و نیز مفاهیم پایه ای آن توضیح می دهد. در ادبیات تحقیق از دستاوردهای دو مقاله استفاده شده است که به طور غنی به بررسی این مقوله پرداخته اند . در این مقاله بر روی رابطه بین تصمیمات ساختار سرمایه یک شرکت و شرایط رقابتی آن در محیط متغیر بازار و نیز از طرفی به بررسی تاثیر آنها بر عملکرد و کارایی شرکت پرداخته است. در انتها به این نتیجه رسیده است که سیاست های سرمایه تاثیر بسیار شگرفی بر افزایش عملکرد مالی دارد.
خلاصه تحقیقات به صورت زیر در جدول قابل مشاهده می باشد:

بمالید چاچی کمان را به چنگ
بزد نعره ای حیدر تیز هوش
برانگیخت دلدل سپهدار دین
به خون تیغ و بازو برون کرده بود
علی گفت مرگ تو نام من است
منم شاه مردان و شیر خدای

سواران بر اسبان کشیدند تنگ
سر وسینه و سفت مرد دلیر
برآن لاله سنبل به بار آمده
نگهدار لختی براین بوم پی

گشاد سواران نمایم به تو
بنالید چرخ از گشاد خدنگ
به چرخ بلند اندر افتاد جوش
ز نعلش بجنبید ساحل زمین
زمین چو دریای خون کرده بود
بدین تیغ کاندر نیام من است
به مردی عدو بند و کشور گشای
( ابن حسام، ۱۳۸۲: ۲۵۸ )

«علی (ع ) مظهر رب النوع انواع گوناگون عظمت ها، قداست ها و احساس های مطلق است، ازآن گونه مطلق هایی که بشر همواره دغدغه دیدن و پرستیدنش را داشته، و هرگز نبوده و معتقد شده بود که ممکن نیست در کالبد یک انسان تحقق پیدا کند و ناچار می ساخته است.» ( شریعتی، بی تا: ۵۳ ) علی(ع) که مظهر خیر و فداکاری ودلاوری و سرشار از زیبایی های معنوی است، علیه دنیایی که در آن قوای شر زندگی می کنند، قیام کرده و مردم را از گمراهی و تاریکی و وسوسه های نیرو های اهریمنی به سعادت و بهشت جاویدان هدایت می کند. او خیر کاملی است که علیه شر «دیوان واژدهان» قیام می کند. آنچه از متن روایات و داستان ها پیداست جدال میان دو قوای خیروشر است و بیانگر این است که علی (ع) انسان آرمانی و حماسه ای است که در غالب پهلوانی در صحنه وسیع نبرد نیکی و بدی نمودار می شود. وهنرمند او را با بیانی زیبا به تصویر می کشد.

گرفتند دیوان به گرد اندرش
یکی دیو بر پشت پیلی بلند
یکی همچو شیر و یکی چون پلنگ
روان را به فرمان یزدان سپرد
به هر سو که بازو برافراشتی
بیفکند چندان ز دیوان گروه
زبس تیره جیحون که از خون رسید

گشادند چنگال بر پیکرش
یکی مار در دست او چون کمند
یکی همچو پیل و دگر چون نهنگ
دو دسته به گرز گران دست برد
ز کشته زمین را بینباشتی
که از کشته هر سو تلی شد چو کوه
از آن کشتگان خون به جیحون رسید
( ابن حسام ، ۱۳۸۸: ۱۱۴ )

«دلدل، مرکب حضر ت علی (ع) است که «بنا بر روایات شیعی حضرت رسول اورا با چند اسب دیگر و الاغ مخصوص خود به امیرالمؤمنین علی (ع) بخشید که در جنگ ها بر آن سوار شوند. دلدل در ادب فارسی به نام اسبی پر آوازه و خوشنام و مظهری از نیکی ها معرفی شده است» ( یاحقی، ۱۳۷۵: ۱۹۵ )
وعلی (ع) انسانی مبارز، فداکار، تسلیم ناپذیر و سمبلی از خیر و صلاح و تمامی خوبی هاست و در مقابل موجوداتی که به عنوان مظهر فساد و ویرانی ها ست، قرار می گیرد. این روایات و داستان ها به سبب دارا بودن نمادهای تصویری و جنبه های تشبیهی و خارق العاده موجب شد که نگار گران اساطیری و همچنین تزیینی عناصر داستان برای نشان دادن مظاهر خیر و شر بهره ببرند.
نگار گران کهن از این نمادها به خوبی استفاده کرده و به تصاویر خود غنای خاصی بخشیدند. بازتاب تصویری این ارتباط رابه گونه ای می توان در چند نگاره که منسوب به فرهاد است و برگی از خاوران‌نامۀ ابن حسام می باشد، مشاهده کرد. حضرت علی (ع) و نبرد او با اژدها، موضوعی است که نگار گر با ذوق به آن پرداخته است. صحنه ای که در آن نبردی صورت گرفته و علی (ع) که پهلوان حماسی این نگاره می باشد، سوار بر دلدل صورتی رنگ در مرکز صحنه نشان داده شده، حضرت عمامه سفید بر سر دارد و سرایشان از حدود شانه ها در هاله ایی طلایی به صورت شعله های بلند پوشیده شده و حالت روحانی و الهی به او داده است. «اژدها نیز، هیولای افسانه ای است به شکل خزنده ای با بال‌های فراخ و چنگال ها و دندان های رعب انگیز و در بیشتر مواقع شعله های آتش از دهان آن بیرون جهد و برخی نیز از دهان او به عنوان دروازه جهنم یاد می کنند،تا به این وسیله ژرفای پلیدی و نا هنجاری را منعکس سازند.
نقش اژدها به عنوان نیروی اهریمنی است در کلیه روایات، اهرمن به تباه ساختن جهان خیر می‌کوشد و در ادب فارسی به عنوان مظهر شرارت و زشتی، در برابر ایزدان و گاهی با الهام از اندیشه‌های سامی به جای ابلیس و در برابر فرشتگان معر فی شده است.» ( یاحقی، ۱۳۷۵: ۲۰۱ )
به همین جهت علی (ع) که صفات خیر ونیکی را به همراه دارد، اژدها را مانعی در برابر اندیشه های ایزدی می داند و بر آن فائق می آید و جدال او با این موجود اهریمنی به دلیل نیک خواهی برای بندگان است تا در آسودگی خاطر زندگی کنند. حضرت علی (ع)، دلدل و ذوالفقار نشانه هایی از مظاهر خیر هستند. ذوالفقار، تنها شمشیری است که در سر دارد و دارای نیروی معجزه آسایی است و متعلّق به حضرت امیر می باشد. ودر روایتی است که «جبرئیل آن را از بهشت برای حضرت علی (ع) می آورد. و در «جایی دیگر، باز تیغ و غلاف آن در ارتباط با گوشه ای از داستان آدم توصیف شده است. آهن تیغ ممدوح همسال آدم است، غلافش حلّه ای است که آدم در بهشت به تن داشت و نقطه مروارید در این غلاف شیر خداست که بر حلۀ آدم ریخته است.» ( پور نامداریان، ۱۳۶۹: ۱۷ )

(المنکر) به صیغه مفعول به معنای ناشناخته می‌باشد در مقابل معروف^[۸۰]و به آنچه که بر خلاف رضای خداوند متعال باشد نیز گفته می‌شود که جمع آن(منکرات و مناکر) می‌باشد. ^[۸۱]
همچنین به هر چیزی که عقول صحیح و سالم حکم می‌کنند به زشتی آن، یا شرع آن را تقبیح نموده و حرام یا مکروه دانسته است،منکر گفته می‌شود. ^[۸۲]
۲-۶-۱-۱٫ واژه منکر در عرف قرآن
این کلمه در قرآن، به معانی متفاوت آمده است از آن جمله به ضد معروف و به قبیح معنا شده است«کَانُوا لا یَتَنَاهَوْنَ عَنْ مُنْکَرٍ فَعَلُوهُ»^[۸۳]و مردمی بودند که از منکرات و کارهای زشتی که می‌کردند، دست بر نمی داشتند.
و یا به گفتار و کلمات قبیح، ‌در آیه دیگر اشاره شده است«وَإِنَّهُمْ لَیَقُولُونَ مُنْکَرًا»^[۸۴] و این مردم سخن ناپسند و باطل می‌گویند. و در آیه‌ای دیگر به معنای زشت‌ترین آمده است به صیغه افعل تفضیل«إِنَّ أَنْکَرَ الأصْوَاتِ لَصَوْتُ الْحَمِیرِ»^[۸۵]یعنی قبیح‌ترین صداها. همچنین به معنای عدم شناخت نیز آمده است«وَجَاءَ إِخْوَهُ یُوسُفَ فَدَخَلُوا عَلَیْهِ فَعَرَفَهُمْ وَهُمْ لَهُ مُنْکِرُونَ»^[۸۶] و برادران یوسف به نزد او آمدند، درحالی که او ایشان را شناخت ولی آنها او را نشناختند. و در آیه دیگر به معنای انکار و جحود آمده است«وَمِنَ الأحْزَابِ مَنْ یُنْکِرُ بَعْضَهُ»^[۸۷]ولی برخی از احزاب، بعضی از آن را انکار می‌کنند. و یا در جایی دیگر، معنای فحشاء و معاصی آمده است«تَنْهَى عَنِ الْفَحْشَاءِ وَالْمُنْکَرِ»^[۸۸]، «وَیَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَیَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْکَرِ»^[۸۹] که در این دو آیه، منکر به معنای معصیت الهی آمده است.
۳-۶-۱-۱٫ واژه منکر در عرف روایات
در کلام ائمه اطهار(علیهم‌السلام)، کلمه(منکر) در معانی آن در آیات قرآن استعمال شده است که به اختصار به چند مورد اشاره می‌شود.
اول به معنای ضد معروف آمده است یعنی معصیت و گناه الهی، در حدیثی امام صادق علیه‌السلام فرمودند: «حَسْبُ المومن غیْراً [عزاً] إن رأی منکراً أنْ یَعْلَمَ الله من نیته أنه له کاره»^[۹۰] کافی است برای مومن از نظر غیرت یا عزت ایمانی اینکه اگر منکری را دید، خدای متعال بداند نیت او را که از آن کار زشت، بیزار است.

و یا در حدیث دیگر، حضرت علی علیه السلام به معنای فوق اشاره می‌کنند: «المنکِر لرسول‌الله ‌صلی‌الله‌علیه‌و آله کََمَنْ أنکر جمیع الانبیاء»^[۹۱] انکار کننده رسول خدا، مثل کسی است که همه انبیاء و پیامبران را انکار می‌کند.
۲-۱٫ دگرگونی و تغییرات اجتماعی
۱-۲-۱٫ تغییرات اجتماعی در قرآن و روایات اهل بیت‌ علیهم‌السلام
در قرآن بحث از دگرگونی‌های اجتماعی، در قالب الفاظ و تعابیر گوناگونی بیان شده است و همچنین به علل شکل‌گیری این تغییرات مثبت و منفی در بحث اجتماعی اشاره شده است. از جمله به تغییر سرنوشت اقوام، تغییر بشر و خلق‌الله، تغییر نفوس و افراد اجتماع و تغییر نعمتهای اجتماعی و… که همه این آیات، به دنبال تحول اساسی جامعه به سوی اصلاح مسلمانان می‌باشد. در سوره انفال، خدای متعال فرموده است: «ذَلِکَ بِأَنَّ اللَّهَ لَمْ یَکُ مُغَیِّرًا نِعْمَهً أَنْعَمَهَا عَلَى قَوْمٍ حَتَّى یُغَیِّرُوا مَا بِأَنْفُسِهِمْ وَأَنَّ اللَّهَ سَمِیعٌ عَلِیمٌ»^[۹۲] معنای آیه این است که خدای تعالی، نعمتی که به قومی عطا کرد تغییر نمی‌دهد تا وقتیکه حال خود را تغییر دهند.
در تفاسیر بیان شده است که تغییر نعمت‌های اجتماعی که خداوند عنایت کرده است، در واقع تغییر آن به نقمت و عذاب می‌باشد، که این تبدیل توسط افراد صورت می‌گیرد، چرا که قانون الهی این است که نعمت‌های خداوند، از بین نمی‌روند و یا تبدیل به نقمت نمی‌شوند مگر بواسطه خود انسانها، که با کفران نعمت‌‌ها و تغییر سنن الهی و اصلاحات دینی، مسبب واقعی و بدون واسطه این تحولات می‌شوند. ^[۹۳]
در روایتی امام صادق علیه‌السلام در مورد آیه پیش گفته فرمودند: «ان الله قضی قضاء حتماً لاینعم علی عبده بنعمه فسلبها ایاه قبل أن یحدث العبد ذنباً‌ یستوجب بذلک الذنب سلب تلک النعمه و ذلک قول الله، إن الله لایغیر… . آیه»^[۹۴] خداوند به هر بنده‌ای نعمتی می‌دهد آن را از وی نمی‌گیرد، مگر اینکه گناهی مرتکب شود و در نتیجه خداوند نعمتها را از وی می‌گیرد. در روایت مشهود است که اصل قاعده و قضای الهی بر این تعلق گرفته است که نعمت‌ها سلب نشوند و جامعه در آسایش و نعمت‌ باشند و عامل واقعی تغییر نعمت‌ها در اجتماع، اعمال نیک و بد انسان‌ها دانسته شده است.
حضرت علی‌علیه السلام فرمودند: «و لیس شی ادعی الی تغییر نِعَمِ‌الله و تعجیل نقمته مِنْ إقامه علی ظلم»^[۹۵] که در واقع ظلم به عنوان یک فساد و منکَر اجتماعی، مهمترین عامل تغییر اجتماع بدست خود افراد اجتماع می‌باشد. شهید مطهری در ذیل این آیه بیان می‌کند که تغییر سرنوشت جامعه آن وقت است که خود جامعه(نه فرد، به صورت استثنایی فرد می‌تواند مقدمه‌ای باشد برای این کار) یک حرکت درونی در خودش ایجاد کند و انقلابی در خودش پدید آورد. همچنین فعل در آیه بصورت معلوم آمده است(یُغیّروا) و مخاطب اجتماع شمرده شدند و نیز خطاب آن به صورت جمعی می‌باشد. ^[۹۶] پس تحولات بشری و اجتماعی، توسط جمع صورت می‌گیرد و خود جامعه باید اراده تغییر و تحول بکنند نه فرد، و اصالت با اجتماع می‌باشد در این نوع تحولات، یعنی تا ملت و جامعه، خودشان دست به ابتکار عمل نزنند و استقلال فکری و روحی خود را بیدار نکنند، حتی اگر ملت و قدرتی دیگر، بیاید و بخواهد به زور و اجبار، در اوضاع و احوال آنها اصلاحات و تغییراتی انجام بدهد، این کار صورت نمی‌پذیرد، چون آن مردم اراده و تصمیم بر تحول واصلاح ندارند. ^[۹۷]
درآیه دیگر«إِنَّ اللَّهَ لا یُغَیِّرُ مَا بِقَوْمٍ حَتَّى یُغَیِّرُوا مَا بِأَنْفُسِهِمْ وَإِذَا أَرَادَ اللَّهُ بِقَوْمٍ سُوءًا فَلا مَرَدَّ لَهُ»^[۹۸] و خدا نعمتی را که نزد گروهی است تغییر ندهد، تا آنچه را که ایشان در ضمیرشان است تغییر دهند، معنی آیه نشان می‌دهد که بین نعمت‌های الهی و تغییرات در اجتماع و بین حالات نفسی و روحی و روحیات و عادات و آداب و خلقیات مربوط به انسان‌ها و جامعه، تلازم وجود دارد و این تلازم و تغییر، در جهت حرکت به سوی رشد و صلاح یا فساد و تباهی، بصورت دائمی می‌باشد و هرگاه از سنن و آداب و قوانین الهی در جامعه سرپیچی کنند و کفران نعمت نمایند، در واقع با دست خود وضع جامعه را به سوی تباهی تغییر می‌دهند. ^[۹۹]
حضرت علی‌علیه‌السلام در روایتی فرمودند: «… لیسوا مِنْ أمه محمد لأنهم بَدَّلوا فبُدّل ما بهم و غَیَّروا فغُیَّر ما بهم… الحدیث»^[۱۰۰] اینها از امت محمد صلی الله علیه و اله سلم نیستند، زیرا دینشان را تبدیل کرده، پس آنچه در آنها (بینایی) بود به غیر آن(نابینایی) تبدیل کردند و آیینشان را تغییر دادند، در نتیجه نعمتی که داشتند تغییر نمود^[۱۰۱]. بدین روی تغییر اعتقاد و عقیده از حق به سوی باطل، سبب تغییر نعمت‌ها به سوی نقمت و عذاب خواهد شد. شهید مطهری در ذیل آیه پیش گفته، بیان کرده است که آیه کریمه، رمز جلو افتادن و عقب افتادن ملت‌ها را بیان می‌کند. خداوند قانون عوض نمی‌کند و خوشبختی و بدبختی هر ملتی، بدست خود آنها صورت می‌گیرد. ^[۱۰۲]
قانون الهی ثابت هست«وَلَنْ تَجِدَ لِسُنَّهِ اللَّهِ تَحْوِیلا»^[۱۰۳] و کسی نمی‌تواند آن را تغییر دهد، یعنی نمی‌تواند عافیت و نعمت را بجای عذاب و نقمت قرار دهد و یا بالعکس، برای جامعه‌ای که استحقاق عافیت را دارند یا مستحق عذاب می‌باشند. ^[۱۰۴] بدین‌روی حرکت و اراده اجتماعی، معیار تغییرات در مقیاس جامعه می‌باشد به مثل حرکت فردی در تحول افراد و این قانون ابدی پروردگار می‌باشد و در آن هیچ تبعیض و استثنایی وجود ندارد. ^[۱۰۵]
۲-۲-۱٫ امر و نهی، مؤثرترین مکانیزم اجرایی در تغییرات اجتماعی
در آیات فراوان، ابزار موثر اجرایی در اصلاح و رشد بنیادین جامعه، تبعیت از اوامر الهی شمرده شده است. خداوند در آیه«یَا قَوْمِ اتَّبِعُونِ اهْدِکُمْ سَبِیلَ الرَّشَادِ»^[۱۰۶]می‌فرماید که‌ای مردم از (اوامر و نواهی) من پیروی کنید، تا شما را به راه رشد و صلاح هدایت کنم. واژه (الرَّشَادِ) همان رشد و صلاح امر و راه سعادت می‌باشد. همچنین درآیه دیگر، در مورد سفارش‌های لقمان حکیم به فرزندش، خدای متعال فرموده است: «وَأ^ْمُرْ بِالْمَعْرُوفِ وَانْهَ عَنِ الْمُنْکَرِ وَاصْبِرْ عَلَى مَا أَصَابَکَ إِنَّ ذَلِکَ مِنْ عَزْمِ الأمُورِ»^[۱۰۷] امر به معروف نما و نهی از منکر انجام بده…… که همانا این امور، نشانه استواری در کارها می‌باشد، چرا که یکی از مهمترین ابزاری که خدای تعالی بطور یقینی و جزمی درآنها، فوائد و منافع بسیار در امور دنیوی و اخروی قرار داده است، فریضه مهم امر و نهی می‌باشد.^[۱۰۸]
یکی از مهمترین تغییرات اجتماعی، برقراری عدالت و نابودی ظلم و ستم می‌باشد. در آیه دیگر، صریحاً امر و نهی به عنوان دومؤلفه مهم در اصلاح و تغییرات اجتماعی شمرده شده است و اینکه هر تغییری در اجتماع، نهایتاً باید بسوی این هدف مهم و با اهمیت در حرکت باشد«إنَّ اللَّهَ یَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَالإحْسَانِ وَإِیتَاءِ ذِی الْقُرْبَى وَیَنْهَى عَنِ الْفَحْشَاءِ وَالْمُنْکَرِ وَالْبَغْیِ»^[۱۰۹] خداوند به عدالت و نیکی و بخشش به خویشان فرمان می‌دهد و از کار بد و ناروا وستمگری منع می‌کند. عدل و احسان و بخشش که از مصادیق معروف بوده، به ترتیب صلابت اجتماع بشری در تقویت آنها می‌باشد و در مقابل فحشاء و ظلم و ستم، از مصادیق منکر بوده و از موانع بزرگ رشد و صلاح بشر می‌باشند و سعادت افراد مبنی بر سعادت اجتماعی است که در آن زندگی می‌کنند و در جامعه فاسدی که از هر طرف، بدی و زشتی و شقاوت او را احاطه کند، رسیدن به راه سعادت و صلاح، بسیار سخت و دشوار می‌باشد. ^[۱۱۰]
امام صادق علیه‌السلام فرموده است: «الذنوب التی تغیر النعم: البغی»^[۱۱۱] که ظلم و ستم کردن، از جمله گناهانی است که نعمت‌ها را زایل و به عذاب تبدیل می‌کند. حضرت علی‌علیه السلام فرمودند: «الأمر بالمعروف مصلحهً للعوام و النهی عن المنکر ردعاً للسفهاء»^[۱۱۲]یعنی صلاح و مصلحت مردم و جامعه در امربه معروف می‌باشد و نهی از منکر نیز ابزار دفع جاهلان و افراد ناسالم و در جهت رشد جامعه می‌باشد.
بهرحال امربه معروف و نهی از منکر، برای ایجاد هر نوع تغییری باید وارد شود، اگر اخلاق فاسد شد، اگر عدالت و مساوات از بین رفت، اگر وحدت از بین رفت، امر و نهی دینی باید بشتابد و اصلاح کند و دگرگونی در اوضاع پدید آورد. ^[۱۱۳] ن آ
خداوند در آیه«وَلْتَکُنْ مِنْکُمْ أُمَّهٌ یَدْعُونَ إِلَى الْخَیْرِ وَیَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَیَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْکَرِ»^[۱۱۴] صریحاً امت اسلامی را دعوت می‌کند تا بواسطه دو ابزار مهم امر و نهی، از بروز مفاسد جلوگیری کرده و خیرونیکی را در جامعه گسترش دهند.
۳-۲-۱٫ دگرگونی‌های اجتماعی از منظر علم جامعه‌شناسی
به هر نوع تغییر در ساختار جامعه یا سازمان اجتماعی، دگرگونی اجتماعی اطلاق می‌گردد که با دگرگونی فرهنگی(و عقیدتی) تفاوت دارد، چرا که دگرگونی‌های فرهنگی، در تکنولوژی، باورها و الگوهای رفتاری، ارزش‌ها یا نظام‌های ارزشی رخ می‌دهد. ^[۱۱۵] فریضه امر و نهی، به دنبال تحول و دگرگونی‌های فرهنگی می‌باشد، که لازمه آن، تغییر و تحول در ساختارهای اجتماعی، بر اساس اوامر و نواهی الهی است.
هر چیزی همواره در حال تحول و دگرگونی‌می‌باشد و یکی از مؤلفه‌های مهم تغییر هم، دگرگونی در اجتماع، در همه ابعاد آن می‌باشد.
اگر جامعه‌ای تغییرماهیت بدهد، در واقع دوره جدیدی را آغاز کرده است و اگر قوانین اصلی تکاملی در جامعه، ثابت بماند، گفته می‌شود که جامعه تغییر مرتبه و مرحله داده است نه مدار و قانون.^[۱۱۶]
در واقع جامعه یک مرکب حقیقی است که از ترکیب روح‌ها و اندیشه‌ها و عاطفه‌ها و خواسته‌ها و اراده‌ها تشکیل شده است. اجزاء آن در یکدیگر تأثیر و تأثر عینی دارند و موجب تغییر عینی یکدیگر می‌گردند، در این نظریه، هم فرد اصیل است و هم جامعه، خدای متعال در قرآن کریم به این حیات جمعی و اجتماعی اشاره می‌کنند و می‌فرمایند: «زَیَّنَّا لِکُلِّ أُمَّهٍ عَمَلَهُمْ»^[۱۱۷] عمل هر امتی را برای خود آنها زیبا قرار دادیم، این آیه دلالت دارد که یک امت، می‌تواند باشعور واحد، معیارهای خاصی و تفکرات خاصی پیدا کند^[۱۱۸] و در افراد جامعه و جوامع دیگر تأثیر گذارد.
۱-۳-۲-۱٫ عوامل مؤثر بر دگرگونی‌های اجتماعی
مؤلفه‌های بسیاری در تغییرات اجتماعی، دخیل می‌باشند که شناخت و آگاهی از این عوامل، روند تغییرات و اجرای آن در جامعه را با تحول و دگرگونی مواجه می سازد. ناگفته نماند که این عوامل مانند بسیاری از تقسیمات مطروحه در این پژوهش بنا بر حصر استقرائی می باشد که به برخی از مهمترین آنها در ذیل اشاره می شود:
۱-۱-۳-۲-۱٫ عامل معنوی:
همانطور که قبلاً اشاره شد، بغی و ظلم و فساد، در آیات و روایات فراوان، یکی از عوامل تغییر اجتماع، به دست خود افراد جامعه می‌باشد و اراده جمعی است که سمت و سوی دگرگونی را مشخص می‌کند، که البته در این تحول، جهت دگرگونی‌ به سوی فساد می‌باشد و بالعکس عدل و قسط و احسان، عامل تغییر جامعه به سمت صلاح و رشد می‌باشند، که به تفصیل در مورد آن بحث شده است.^[۱۱۹] از نظر جهان‌بینی الهی، جهان یک واحد زنده و باشعور است، اعمال و افعال بشر حساب و عکس‌العمل دارد، خوب و بد در مقیاس جهانی بی‌تفاوت نیست، اعمال خوب و بد بشر، مواجه می‌شود با عکس‌العمل‌هایی از جهان که احیاناً در دوره حیات و زندگی خود فرد به او می‌رسد. ^[۱۲۰] امام صادق علیه‌السلام فرمودند: «من یموت بالذنوب أکثر مِمّن یموت بالآجال ومن یعیش بالإحسان أکثر ممّن یعیش بالأعمار»^[۱۲۱] عدد کسانی که به واسطه گناهان می‌میرند از کسانی که به واسطه سرآمدن عمر می‌میرند بیشتر است و عدد کسانی که به سبب نیکوکاری، زندگی دراز می‌کنند از کسانی که با عمر طبیعی خود زندگی می‌کنند افزون‌تر است. مقصود این حدیث این است که گناهان اجل را تغییر می‌دهند و احسان و نیکوکاری‌ها نیز در دگرگونی‌ زندگی بشر و تحولات اجتماعی، مؤثر می‌باشند و این همان چیزی است که از آن به عامل تغییر معنوی یاد می‌شود.
۲-۱-۳-۲-۱٫ عامل جغرافیایی و محیطی
محیط اقلیمی و جغرافیایی، در شرایط اجتماعی و نوع زندگی یک جامعه تأثیر بسزایی دارد. تغییرات شدید دمای هوا، فراوانی یا کمبود منابع و چگونگی توزیع آن، بر سبک زندگی اثر می‌گذارد. به هر حال می‌توان گفت که محیط جغرافیایی، بر تکامل سازمان اجتماعی و جامعه اثر مؤثری دارد. ^[۱۲۲] البته باید متذکر شد که اراده و فکر انسان در این تغییرات، بطور کامل و صددرصد، منفعل از وضع محیط نمی‌باشد، بلکه هم جامعه و محیط در فرد اثر دارد و هم فرد بر محیط. ^[۱۲۳]
۳-۱-۳-۲-۱٫ عامل فرهنگی
فرهنگ یک عامل تغییر کیفی و کمی محسوب می‌شود، وقتی فرهنگ یک جامعه تغییر کند، در واقع ماهیت آن جامعه دستخوش دگرگونی‌ می‌شود.
فرهنگ مادی و معنوی، موجب تغییر کمی و کیفی در جامعه می‌شوند و بین این دو جنبه، کنش متقابل وجود دارد، یعنی تغییر یکی موجب تغییر دیگری خواهد شد. ایدئولوژی یک جامعه در قالب فرهنگ حاکم بر آن، اگر با نیازهای جامعه سازگار نباشد، خود محرک دگرگونی‌ می‌شود.^[۱۲۴]
به هر حال تغییر در فکر و اندیشه، می‌تواند سبب تغییر در اشیای مادی شود و بالعکس. مخالفان اصلاحات و تغییرات اجتماعی، همیشه مخالفان ایدئولوژی و فرهنگ آن نظام نیستند، بلکه افراد متعصب وخشک نیز وجود دارند که خطر تغییر جامعه به سوی انحراف از ناحیه‌ آنها، کمتر از گروه اول نمی‌باشد. در استفاده از اهرم فرهنگی جهت اصلاح و رشد جامعه، باید متوجه دو لبه تیز و برنده قیچی مخالفان و متعصبان خشک سر در ایدئولوژی و فرهنگ جامعه نیز بود.
۴-۱-۳-۲-۱٫ عامل فناوری و تکنولوژی
یکی از عوامل تغییر به سمت تحول و تکامل، عامل صنعت و تکنولوژی می‌باشد. البته نمی‌توان کمال و رشد را در فن‌آوری و تکنولوژی خلاصه کرد. ^[۱۲۵] همچنین ممکن است که اول صنعت جلودار تغییر شود و تعلیم و تربیت را به دنبال خود بکشاند و یا این امر کاملاً برعکس اتفاق افتد.^[۱۲۶] به هر حال علم و فن‌آوری می‌تواند با مدیریت صحیح، در خدمت هر تفکرو نظام اجتماعی قرار گیرد، و هم می‌تواند با طردشدن، عامل تخریب و نابودی آنها قرار گیرد، مثل مبارزه کلیسای قرون وسطی با اختراعات و ابداعات علمی و صنعتی، که موجب جدایی و بریدن جامعه از آنان و جدایی دین مسیحیت از سیاست گشت.^[۱۲۷]
۵-۱-۳-۲-۱٫ عامل اقتصادی
تغییر اوضاع اقتصادی باعث تغییر نهادهای اجتماعی خواهد شد، اگر چه این مؤلفه‌ دلیل تام در تغییرات و دگرگونی‌های اجتماعی نمی‌باشد. حضرت علی‌علیه‌السلام در آغاز خلافت خود به دو قطبی شدن جامعه اشاره می‌کنند و آن را جزو منکرات شمرده و علمای جامعه را مکلف به مقابله با آن می‌کنند: «و ما أخَذَالله علی العلماء ألاّ یقاروا علی کظه ظالم و لاسَغب مظلوم»^[۱۲۸] خداوند از علما پیمان گرفته که شکمبارگی ستمگر و گرسنگی مظلوم را تحمل نکنند و در برابر این دو پدیده شوم قیام کنند. اساس زندگی بشر و موتور به حرکت درآورنده تاریخ او، کار تولیدی است. کار و تولید اجتماعی و مناسبات اقتصادی، میان افراد جامعه روابط ایجاد می‌کند و مقتضی مناسبات اخلاقی و سیاسی و قضایی و خانوادگی می‌شود. از این رو می‌توان گفت که اقتصاد هم می‌تواند زیربنای تحول در سطح وسیع اجتماع باشد و با تغییر آن، رو بناها نیز الزاماً تغییر می‌کنند.^[۱۲۹]
روبناها یعنی عقیده‌ها، ایمانها، اصلاح اخلاق‌‌ها و رفتارها، که به عنوان هدف دوم پیامبران الهی مطرح بودند و پیامبران همواره از زیربنا که درهم فروریختن دیوارها و فاصله‌های طبقاتی است به روبناها رسیده‌اند. پیغمبر اکرم فرمودند: «فلولا الخبز ما صمنا و لاصلینا»^[۱۳۰] این جمله تقدم و اهمیت معاش و اقتصاد بر معاد و معنویت را می‌رساند و نیز وابستگی زندگی معنوی را به عنوان روبنا به زندگی مادی به عنوان زیربنا می‌رساند.^[۱۳۱] متد و روش کار پیامبران برعکس این بوده که اکثریت تصور می‌کنند. پیامبران اول جامعه را از شرک اجتماعی، تبعیض، استضعافگری و استضعاف شدگی که ریشه شرک اعتقادی و اخلاقی و رفتاری است نجات بخشیده و بعد به توحید اعتقادی و تقوای اخلاقی و عملی رسانده‌اند.^[۱۳۲]
۲-۳-۲-۱٫ پیامدهای ناخوشایند در فرایند سریع تغییرات اجتماعی
اگر تغییر و دگرگونی در یک جامعه، به صورت سریع رخ بدهد، می‌تواند باعث ناامنی، سردرگمی، از خود بیگانگی و هرج و مرج شود، چرا که اگر افراد جامعه نتوانند خود را با تغییر سریع الگوها هماهنگ کنند و عقب بیافتند، در اصطلاح علم جامعه‌‌شناسی دچار تأخیر فرهنگی شده‌اند که ناخواسته باعث افزایش منکر و مفاسد می‌شود^[۱۳۳] و حتی ابزار قوی امر و نهی هم نمی‌تواند در این مورد مؤثر واقع شود. لذا در روند تغییر و اصلاح در جامعه، حتی از طریق امر و نهی دینی، باید صبر و تحمل را علاوه بر زمان، مورد ملاحظه قرار داد.
حضرت علی‌علیه‌السلام فرمودند: «و إیاک و العجله بالأمور قبل أوانها أو التسقط فیها عند إمکانها أو اللجاجه فیها إذا تفکرت أو الوهن عنها اذا استوضحت…. الحدیث»^[۱۳۴] از شتاب در کارهایی که زمان انجام آن نرسیده است پرهیز کن و یا از سهل‌انگاری در انجام کاری که زمان آن فرارسیده است پرهیز کن و تلاش کن تا هر کاری را در جای مخصوص خود انجام دهی. بدین روی موقعیت زمانی و مکانی، صبر و استقامت و عدم سهل‌انگاری، در اصلاح جامعه و ایجاد تحولات توسط امر و نهی، امری لازم و ضروری به نظرمی‌رسد.
انسان باید تعقل و تفکر در کارها نموده و بعد دست به اقدام و تغییر بزند نهضتی که در اروپا برای احقاق حقوق پامال شده زن صورت گرفته، نوعی تغییر و تحول و اصلاح به شمار می‌رفت، اما به دلیل اینکه دیر به فکر افتاده بودند، با دستپاچگی و عجله فراوان و با غلبه و غلیان احساسات و بدون در نظر داشتن عواقب آن، زن را به ورطه نابودی و فساد کشاندند.^[۱۳۵]
۳-۳-۲-۱٫ موانع فرا روی دگرگونی‌های اجتماعی

۴-۹- اثر مالچ ومقدار مصرف آهن بر عملکرد غلاف خشک
نتایج تجزیه واریانس اثر مالچ ومقدار مصرف آهن بر عملکرد غلاف خشک در لوبیا در جدول ۴-۳ نشان داده شده است،همانطور که در جدول مذکور مشاهده می شود بین عملکرد غلاف خشک حاصل از بوته های لوبیا در شرایط استفاده از مالچ با عدم استفاده از مالچ تفاوت معنی داری وجود داشت،به طوری که بیشترین عملکرد غلاف خشک لوبیا در شرایط عدم استفاده از مالچ به دست آمد.از آنجایی که عملکرد غلاف خشک تابع تعدادگلهای لقاح یافته وتعدادغلاف خشک در واحد سطح است.بنابر این با وجود معنی دار نشدن افزایش تک تک این صفات در بررسی آماری اثر تجمعی این دو صفت،زمینه را برای معنی دار شدن عملکرد غلاف خشک فراهم نمود.اثر مقدار مصرف آهن برعملکرد غلاف خشک همانند سایر صفات مورد ارزیابی معنی دار بود وبازهم بیشترین عملکرد غلاف خشک از مقادیر مصرف ۲و۴درهزار آهن به دست آمد.نکته قابل توجه این است که با افزایش مقدار مصرف آهن به۶درهزار عملکرد غلاف کاهش یافت به نظر می رسد این کاهش عمدتا ناشی از کاهش حجم بوته در واحد سطح ونیز کاهش تعداد غلاف تشکیل شده در واحد سطح باشد. تعداد غلاف در بوته لوبیا بیشترین همبستگی را با عملکرد بوته داشته و مهم ترین جزء از اجزای عملکرد در توزیع تعداد دانه دربوته است.از آن جایی که در شرایط کاشت پائیزه محدودیت زمانی برای تولید گل وتشکیل غلاف وجود دارد ،بنابر این بوته های لوبیا پس از استقرار در مزرعه سریعا تحت تاثیر عوامل محیطی تحریک گلدهی می شوندوغلافهایی که زودتر تشکیل شوند می توانند به غلافهای قابل برداشت تبدیل شوندوهرچه لقاح گلها دیرتر انجام شود احتمال تبدیل آنها به غلافهای رسیده وقابل برداشت کمتر می شود. اثر متقابل مالچ × مقدار مصرف آهن بر عملکرد غلاف خشک معنی دار نشد.

۴-۱۰-اثر مالچ ومقدار مصرف آهن بر تعداد دانه خشک در هر بوته لوبیا
نتایج تجزیه واریانس اثر مالچ ومقدار مصرف آهن بر تعداد دانه خشک درهربوته درلوبیادرجدول۴-۵نشان داده شده است.همانطور که در جدول مذکورمشاهده می شوداثرمالچ وهمچنین مقدارمصرف آهن برتعداددانه خشک در هربوته درلوبیا بسیار معنی دار شد.ولی اثر متقابل مالچ در مقدار مصرف آهن برعملکرد دانه خشک در لوبیا معنی دار نبود.اثر مالچ بر تعداد دانه خشک تشکیل شده در هر بوته متفاوت بوده وبیشترین تعداد دانه خشک در شرایط بدون مالچ به دست آمد.به نظر می رسد،افزایش دسترسی بوته ها به عناصر غذایی از مهم ترین عوامل ایجاد این تغییر باشد. علاوه بر آن مالچها باعث کاهش دمای خاک می شوند،بنابر این ازآن جایی که در شرایط کاشت پائیزه دمای هوا ودرنتیجه دمای خاک پائین است بنابر این استفاده مالچ خصوصا در سالهایی که بارندگی پائیزه زیاد باشد می تواندازطریق کاهش دمای محیط ریشه باعث کاهش جذب عناصر غذایی توسط بوته های لوبیا شودواین امر بر روند تولید دانه خشک در لوبیا اثر سوء بگذارد.البته با وجود استفاده از مالچ نیز تعداد دانه تشکیل شده در هر بوته تقریبا مناسب بودکه این امر باتوجه به سایر صفات در نهایت باعث تفاوت عملکرد غلاف در شرایط مقدار مصرف آهن شد.نتایج بدست آمده با یافته های (هالیدی،۱۹۶۰)مطابقت دارد.رابطه بین عملکرد دانه با مالچ،متفاوت می باشد.در این مورد با مقدار مصرف آهنعملکرد تا رسیدن به یک حداکثر افزایش می یابد(این حداکثر در یک محدوده معین ثابت است)وسپس حتی اگر رطوبت وعناصر غذایی محدودکننده نباشد،با افزایش مقدار مصرف آهن عملکرد دانه کاهش می یابد.
۴-۱۱-اثر مالچ و مقدار مصرف آهن بر تعداد دانه خشک در هرغلاف لوبیا
نتایج تجزیه واریانس اثر مالچ ومقدار مصرف آهن بر تعداد دانه خشک در هر غلاف لوبیا در جدول ۴-۵ نشان داده شده است.همانطور که در جدول مذکور مشاهده می شود اثر مالچ، مقدار مصرف آهن و اثر متقابل مالچ× مقدار مصرف آهن بر عملکرد دانه خشک در لوبیا معنی دار نشد.

۳- والدین و مربیان درباره اهداف آگهیهای تجاری و اینکه چگونه باید آنها را ارزیابی کنند، با کودکان حرف بزنند.
۴- برنامه ریزی خانواده ها به گونهای باشد که کودکان کمترین فرصت را برای تماشای برنامههای تلویزیونی، آن هم برنامههای مخصوص خود، داشته باشند.

۵- والدین همراه کودکان تلویزیون را تماشا کنند و درباره داستانها و اطلاعات نمایش داده شده آن صحبت کنند، درباره اینکه موقعیتهایی که در تلویزیون ارائه شده، چگونه ممکن است با زندگی واقعی همخوان باشد یا نباشد حرف بزنند.
۶- اندیشه ها و پیشنهادهایی را که برنامههای آموزشی ارائه میشود با فعالیتهایی که در خانه یا کلاس صورت میگیرد پیگیری کنند. چنین فعالیتهایی به کودکان کمک خواهند کرد تا اطلاعاتی که از تلویزیون ارائه میشوند فعالانه تر استفاده کنند.
۷- کودکان را تشویق کنند که از میان انواع برنامههای تلویزیونی، دست به انتخاب بزنند؛ آنها را علاوه بر برنامههای کودکان با اخبار ویژه برنامههای علمی، فیلمهای کلاسیک و برخی اخبار و رویدادها آشنا کنند.
۸٫- والدین از نوارهای ویدیویی که از نظر سنی برای کودکان مناسب است برای اوقاتی که آنها در خانه هستند و یا زمانی که تشخیص می دهند یک برنامه تلویزیونی مناسب طبع یا سن کودک نیست استفاده کنند.
۹- محدودکردن تماشای تلویزیون برای کودکان باید در دستور کار برنامه های های بهداشتی قرارگیرد (دنیس ۱۳۸۳، ۳۰۰).
۱۰- توسط متولیان امر قفلهای الکترنیکی در اختیار والدین قرار گیرد تا در برنامه ریزی تلویزیون به والدین کمک نمایند (احمدی ۱۳۹۲، ۱۶).

۴-۱-۲ نقش سینما و تأثیرآن برکودکان

سینما پس از مطبوعات، رادیو و تلویزیون یکی از وسایل ارتباط جمعی است و از رسانه های همگانی نسبتاً جدید است که فرهنگ خاص خود را نیز اقتضا میکند. بشر پس از دوره فرهنگ گفتاری و نوشتاری اکنون به دروازه فرهنگ تصویری با گستردگی فراوانش وارد میشود. سینما یکی از پیشرفتهترین رسانه های همگانی است که انواع هنرها را با پیچیدهترین تاکتیکها جمع آوری نموده است. البته سینما گاهی مواقع باعث انحراف در افراد و به خصوص کودکان میشود که این مسأله در ادامه رسیدگی میشود.
البته در ادامه سینما را با برخی از رسانه های دیداری که شباهتها و تفاوتهایی با آن دارند را مقایسه میکنیم و در آخر به تأثیر آن بر بزهکاری و بزه دیدگی کودکان میپردازیم.

۴-۱-۲-۱ مقایسه بین سینما و تئاتر

پیدایی سینما، به زعم بعضی به معنای انهدام هنر تئاتر به حساب میآید، لیکن در عمل چنین نشد. چون از یک طرف ماهیت این دو پدیده ارتباطی به رغم همه شباهتهایشان تمایز با هم داشتند و از طرف دیگر بسیار دیدهایم هر یک از اعضای خانواده ارتباطات جمعی به عنوان عنصری زنده و پویا در برابر خطر رقابت میایستد و مقاومت میکند و در صورت ضرورت با شرایط نو انطباق میپذیرد تا آنجا که حیاتش از خطر نابودی برهد. همان طور که با پیدایی عکاسی، نقاشی از بین نرفت، با پیدایی سینما نیز تئاتر منهدم نگردید و پس از آن با پیدایی تلویزیون، سینما در معرض نابودی قرار نگرفت.
حال به ذکر بعضی از ویژگیهای خاص سینما و تئاتر میپردازیم:
الف- در کار تئاتر، هنر پیشه نقش اساسی را ایفاء میکند، اوست که به نمایشنامه جان میدهد یا آنکه محتوای آن را از رونق میاندازد. به بیان دیگر در تئاتر، هنر پیشه محور اساسی است، در حالی که در کار سینما چنین نیست. در گردونه صنعت سینما هنر پیشه در درون ابزارهای بسیار پیچیده صنعتی- فنی جای میگیرد و در بسیاری موارد، این ابزارها میتوانند جایگزین او شوند. به بیان معروف جان هوستون، تئاتر است که بدون هنرپیشه نمیتواند وجود داشته باشد، در سینما موقعیتها و فضا فیلم را میسازند و هنرپیشه سینما همچون اشیاء برای ساخته شدن این موقعیت و فضا تلاش میکند. این پدیده را میتوان انسان محوری تئاتر در برابر فضای فنی سینما خواند.
ب- در کار تئاتر، هنر پیشه به طور مستقیم با مردم در تماس قرار میگیرد و آنان را میبیند و آنان نیز او را مینگرند. در بسیاری از موارد، مورد تشویق آنان قرار میگیرد، حتی سکوتشان برایشان معنی دار است. از این دیدگاه کار تئاتر زنده است. در بسیاری از موارد، هنر پیشه از واکنش مردم بیینده بسیار چیزها میآموزد، کارش را اصلاح میکند یا آنکه به شور و شوق میآید و در حالتی از مبادله عاطفی با افرادی قرار میگیرد که برای دیدن هنر او به سالن تئاتر آمدهاند، در حالی که در سینما چنین نیست و هنر پیشه در برابر پروژکتورهای مختلف قرار دارد، با آهن و نور سخن می گوید و در نظر، مردمی را مجسم میکند که باید بعدها (شاید هم بعدهایی که هرگز تحقق عینی نخواهد یافت) در برابر هنر او قرار گیرند. کار سینما از این نظر مجردتر، ذهنی تر و بسیار دشوارتر است.
ج- در کار تئاتر، همان طور که گفته شد، نقش اساسی را به هنرمند میدهند، در حالی که در کار سینما نقش اساسی از آن کارگردان است؛ اوست که ابزارها و انسان ها را به هم میآمیزد و از آن آمیزهای با نام فیلم پدید میآورد و خلاقیت نهایی از اوست و باز اوست که از آغاز، کلی را در نظر دارد و هر یک از هنر پیشگان، ابزار فنی و دیگر عوامل، جزئی از آن را پدید می آورند (ساروخانی ۱۳۹۱، ۱۹۳).

۴-۱-۲-۲ مقایسه بین سینما و تلویزیون

پیدایی پدیده اعجاز انگیز قرن ما، یعنی تلویزیون بسیاری را بر آن داشت که به پایان دوران سینما بیندیشند. آنان به روزگاری میاندیشیدند که در آن کارگردانان به جای آنکه به صحنههای سینمایی بیندیشند، به خانه و کانون آن فکر کنند که در نهایت محیط پخش فیلم آنان را خواهد ساخت، لیکن چنین نشد و این امر ناشی از دو پدیده اساسی بود:
یکی ویژگی خاص سینما در برابر تلویزیون و دیگری کوششهایی که صاحبان سینما در راه انطباق آن با دنیای نو، که متضمن بقای آن است، به عمل آورند (ساروخانی ۱۳۹۱، ۱۹۴).
جهاتی از تمایز این دو پدیده ارتباطی را میتوان بدین قرار مطرح ساخت:
۱- تماس با فرآورده های سینمایی مستلزم عزیمت انسان است به خارج از خانه، در حالی که در کار تلویزیون چنین نیست. امواج تلویزیونی به خانه ها میآیند، تمامی فضای خانه آکنده از آنها است و تنها فشار دادن یک دکمه به گرفتن این امواج منتهی خواهد شد، در حالی که در مورد سینما باید قصد کرد، قصد به عمل و حرکت انجامد، حرکت به خارج از خانه صورت پذیرد و گاهی در صف تماشاچیان قرارگیریم و آنگاه با خرید بلیط به دیدن فیلم سینمایی نایل آییم.