۱) بالابردن تکنولوژی گرمایشی و سرمایشی واحد های مرغ گوشتی
۲) افزایش ضریب جذب خوراک در مرغ با بهره گرفتن از دان پلت
۳) ترغیب مرغداران به کاهش دوره پرورش مرغ با از بین بردن نوسانات قیمت در بازار
۴) بهبود کیفیت سیستم تولید و مکانیزه کردن واحد های سنتی و نیمه مکانیزه
۴-۱۵ ساخت سناریو
با توجه به نوع رویکرد نسبت به سیستم، اهداف پژوهش، راه­ حل­های قابل دسترسی و نظر خبرگان، در این گام استراتژی­ های بهبود را تعریف می­کنیم. باید توجه داشت که سرمایه گذاری صرفا در تکنولوژی تولید، تولید خوراک آماده و بهینه­سازی مصرف سوخت امکان­ پذیر است و این نقاط به عنوان تنها نقاط قابل تغییر مدل شناسایی شده اند.
۴-۱۵-۱ استراتژی افزایش تولید خوراک آماده
۴-۱۵-۱-۱ انواع خوراک طیور
تحقیقات نشان داده است آناتومی سیستم هضمی پرنده تحت تأثیر اندازه ذرات دان قرار می­گیرد که می ­تواند در جذب مواد مغذی موثر باشد. از نظر آناتومیکی، پرنده به دلیل نداشتن دندان و نیاز به گرفتن دان برای مصرف آن، نمی­تواند به راحتی دانه­ های کوچک دان را برداشت کند. عدم یکنواختی ذرات دان باعث افزایش ضایعات دان شده و ذرات ریزتر دان به راحتی از دهان پرنده به زمین ریخته می­ شود. البته ارتفاع دانخوری­ها نیز در این امر اهمیت دارد. استقرار دانخوریها در بالاتر و یا پائین­تر از حد مطلوب در مقدار ضایعات دان تأثیر خواهد داشت. وجود ذرات ریز دان در دانخوری، موجب خواهد شد تا پرنده انرژی بیشتری را صرف مصرف دان کرده و این امر موجب کاهش بازده غذایی می­ شود. پرندگان امروزی دارای وزن سنگین­تری بوده و قادر به ایستادن در دوره های زمانی طولانی نیستند.

طیور می­توانند مصرف غذای خود را بر حسب احتیاجاتشان کنترل کنند. در گذشته غذای کاملاً آردی «مش» در دسترس طیور قرار می­گرفت. این نوع خوراک در تمام مدت در دسترس طیور قرار می­گرفت. اما بعد­ها معلوم شد این روش غیر­اقتصادی می‌باشد، چون پرنده در این روش میل به پرخوری دارد و بسیار سنگین می­ شود و تولید تخم مرغ و افزایش وزن آن جنبه اقتصادی ندارد. در بعضی از سویه­ها هنوز به‌روش اختیاری غذا در دسترس گله قرار می‌گیرد. در سویه تخمگذار و یا گوشتی مصرف غذای گله باید به‌روش کنترل شده انجام گیرد [۳۷]. [۵۱]
شکل غذا: جیره‌های طیور به سه شکل مش، ‌کرامبل و پلت می­باشد .
فرم مش (آردی):
در این شکل از غذا مواد اولیه غذایی جیره به شکل آسیاب شده هستند، اما طیور علاقه‌ای به جیره‌هایی که از ذرت بسیار ریز تشکیل شده باشد ندارند، زیرا این‌گونه مواد چسبناک هستند. در فرم مش میزان مصرف غذای طیور افزایش می‌یابد. اگر غلات خیلی ریز شوند، طیور در درجه اول مایل به مصرف غلاتی خواهند بود که اندازه شان درشت‌تر است و مواد ریز برای مصرف نهایی در دانخوری باقی می‌ماند. بنابراین در مصرف دان فرموله شده اشکال ایجاد خواهد شد. دانی که در خود واحد­های مرغداری تولید می­ شود بدین شکل است، یعنی اکثر واحدهای مرغداری اجزای تشکیل دهنده دان را آسیاب کرده و به مرغ می­ دهند.
فرم کرامبل:
حد­ واسط غذای مش و پلت می­باشد. هنگامی‌که پلت ها درشت آسیاب شوند، محصولی بوجود می‌آید که به آن کرامبل گویند. ذرات کرامبل باید حد واسط در نظر گرفته شود. بهترین کرامبل معمولاً دارای مقداری ذرات ریز می­باشد که این موضوع باعث افزایش راندمان مصرف دان و جلوگیری از عارضه کانی‌بالیسم می­ شود.
فرم پلت:
غذای آرد شده توسط ماشین­های پلت در شرایط بخار و فشار و حرارت ۷۰-۸۵ درجه سانتیگراد به پلت تبدیل می­ شود. روش متداول پلت سازی اینگونه است که خوراک آسیاب شده در معرض بخار­آب قرارداده می­ شود، پس از خروج خوراک داغ و مرطوب از داخل پلت زن، این پلت­ها با جریان سریع هوا سریعاً سرد و خشک می­شوند. جیره­ها را میتوان تا دمای ۸۵ درجه سانتیگراد بدون ترس از تخریب ویتامین یا کاهش وزن تولید پرنده با حداکثر امکان تولید پلت در ساعت گرم نمود. در این فرایند تغییراتی در دان ایجاد میشود .
۱) تغییرات فیزیکی: این تغییرات موجب افزایش تراکم ذرات و هضم راحت­تر خوراک در چینه دان مرغ می­گردد. این خوش خوراکی پلت باعث صرف انرژی کمتر برای دستگاه گوارش و صرف این انرژی برای رشد و نمو می­ شود.
۲) تغییرات شیمیایی: حرارت بخار آبی که در حین تولید به پلت داده می­ شود مواد مزاحم رشد را که در بعضی از موادغذایی وجود دارد را از بین می­برد. در نتیجه با تغذیه پلت، رشد بهتری حاصل میشود.
۴-۱۵-۱-۲ مزایای پلت کردن خوراک
۱) چون خوراک به صورت همگن و یکنواخت می­باشد امکان انتخاب در خوراک را از پرنده سلب می­نماید و تمامی قسمتهای موجود در خوراک بالاجبار توسط پرنده استفاده می­ شود و تمام گله می ­تواند به یک میزان از مواد مغذی مصرف کند.
۲) پلت نمودن تحت فشار و دمای بالا (۷۰ تا۸۵ درجه سانتی گراد) انجام میشود که موجب عملیات زیر در خوراک میشود:
الف) بهبود کیفیت مواد که باعث لیگنین زدائی و ژلاتینه شدن مواد نشاسته ای می­ شود و قابلیت هضم را بالا می برد.
ب) عوامل ضد تغذیه­ای و بازدارنده رشد و باکتریها و آلودگی­های میکروبی از قبیل سالمونلا فعالیت خود را از دست می­ دهند.
ج) تاثیر منفی پلی ساکاریدهای غیرنشاسته­ای بر ویسکوزیته محتویات دستگاه گوارش کاسته میشود. افزایش ویسکوزیته توسط پلی ساکاریدها به سبب جذب آب در دستگاه گوارش، باعث کاهش سرعت نفوذ مواد مغذی و سبب کاهش قابلیت هضم می­ شود. مواد هضم نشده با ویسکوزیته بالا تولید مدفوع بسیار چسبناکی میکند که مشکلات بستر چسبناک و مرطوب را به وجود می آورد بنابراین با تولید خوراک به صورت پلت باعث کاهش ویسکوزیته پلی ساکارید غیر نشاسته­ای شده و قابلیت هضم بالا می­رود.
۳) کاهش میزان هدر رفتن مواد ریزتر و سبکتر خوراک در زمان جابجایی و وزش باد که ممکن است ویتامین­ها و مواد معدنی باشند. از بین رفتن این مواد مغذی سبب کاهش عملکرد گله می­ شود. بطور کلی پلت میزان پرت و ضایعات را تا ۱۰% کاهش می­دهد.
۴) زمان مصرف خوراک را کاهش میدهد که این امر بخصوص در مناطق گرمسیری حائز اهمیت است.
۵) در شرایطی که تحریکات عصبی یا تنش وجود دارد، میزان مصرف خوراک کاهش می یابد، لذا مصرف خوراک به صورت پلت مواد مغذی مورد نیاز را فراهم می نماید.
۶) از آنجایی که مصرف چربی در مرغداری به دلیل خطر فساد، مشکلات نگهداری، مخلوط نشدن یکنواخت خوراک، به راحتی امکان­ پذیر نمی ­باشد، این مواد به طور همگن در پلت قابل مصرف می­باشد.
۷) خوراک پلت سبب کاهش گرد و غبار سالن می شود و از بروز بیماری تنفسی جلوگیری
می­نماید.
۸) قدرت ماندگاری خوراک پلت از خوراک آردی بسیار بیشتر می باشد.
۹) وقتی بخواهیم دارو را از راه خوراک در اختیار دام قرار دهیم ، مصرف پلت این کار را راحتتر می­ کند.
۱۰) مصرف دان آماده پلت مرغدار را از فرمول نویسی و تهیه انفرادی اقلام و ساخت دان و مشکلات و هزینه های رایج کارگری، خرید، استهلاک و تعمیر آسیاب و میکسر بی­نیاز می­ کند و
می ­تواند تمامی توان و وقت خود را صرف مدیریت و بهبود وضعیت پرورشی گله گوشتی خود کند.
۱۱) کاهش چشم گیر ضریب تبدیل دان و در نتیجه افزایش تولید گوشت با کیفیت مناسب در حداقل زمان ممکن و در پی آن بازگشت سریعتر سرمایه.
۱۲) افزایش قابلیت هضم و جذب مواد اولیه و بالا رفتن کیفیت دان و در نتیجه رشد بیشتر گله در مدت کوتاه تر. [۵۳] [۵۴].
۱۳) تحریک اشتهای طیور و مصرف بیشتر دان خصوصاً در سنین پائین و فصول گرم که موجب افزایش زودتر وزن بدن و مقاومت گله در برابر بیماریها و استرسهای محیطی می­ شود [۳۸، ۳۹].
با توجه به مطالب ذکر شده ونظر خبرگان استراتژی اول برای صنعت مرغ استفاده بیشتر از دان پلت شده می­باشد. به دلیل ظرفیت بالای صنعت مرغ در کشور بهبود کیفیت دان بهترین راه برای افزایش کیفیت تولید است. با توجه به پیش ­بینی رشد تولید پلت برای ارزیابی این استراتژی روند رشد تولید دان پلت شده را افزایش می دهیم تا اثر آن بر دیگر شاخص­ های زنجیره را بسنجیم.
شکل۴-۳۶ میزان تولید خوراک پلت در استراتژی­ های گوناگون
۴-۱۵-۲ بهسازی مرغداری­ها
منظور از بهسازی در مرغداری­ها تعویض دستگاه­های گرمایشی، سرمایشی، دانخوری، آبخوری، سیستم تهویه، تعمیر و نوسازی ساختمان­ها و بکارگیری دیگر تجهیزات در واحدهای مرغداری می­باشد. با سرمایه گذاری در بهسازی می­توان درصد تلفات و ضایعات دان مرغ گوشتی را کاهش و روند وزن گیری را بهبود بخشید. اندازه گیری این شاخص بر اساس نسبت واحد های دریافت کننده­ تسهبلات بهینه سازی به کل واحد­ها می­باشد.
شکل۴-۳۷ تعداد واحدهای بهسازی شده در استراتژی­ های گوناگون
۴-۱۵-۳ بهینه سازی مصرف سوخت
موقعیت مکانی مرغداری‌ها عمدتا در حواشی شهرهای بزرگ و کوچک کشور است، به همین جهت اکثر آنها از سوخت مایع (گازوئیل) برای مصارف گرمایشی استفاده می‌کنند. اکثر وسایل گرمایشی مرغداری‌ها در کشور بازده گرمایی بسیار پائینی دارند. یکی دیگر از عمده‌ترین دلایل تلفات حرارتی در مرغداری‌های کشور تهویه نادرست و بیش از حد مورد نیاز می‌باشد [۴۰]. [۵۵].
وزارت جهاد کشاورزی در راستای بهینه­سازی مصرف سوخت تسهیلاتی برای کاهش مصرف سوخت از طریق بانکهای عامل پرداخت کرده است. این تسهیلات برای اجرای اقدامات زیر می­باشد:

1. 1. گازکشی به واحدهای مرغداری و جایگزینی گاز طبیعی با گازوئیل برای گرم­کردن مرغداری­ها

1. 1. برق­کشی به واحدهای سنتی که هنوز از سوخت های فسیلی و ژنراتور برای تولید برق استفاده می­ کنند. (البته چندسالی است که فقط به مکانهای مجهز به نیروی برق مجوز مرغداری اعطا می­ شود.)

1. طراحی سیستم کنترل هوشمند مرغداری‌ها

و حال در زیر به بررسی اثرات مجازات تبعی در بزه آدم ربایی، می پردازیم:
با توجه به موضوعات و تعاریف های بیان شده می توان گفت که مجازات های تبعی، اثر ناشی از حکم محکومیت قطعی کیفری است، که همان محرومیت از حقوق اجتماعی در مدت معین است (شامل جرم آدم ربایی هم خواهد شد به دلیل تعزیری و عمدی بودن این بزه، پس در صورتی که آدم ربا به حبس تعزیری به بیش از ۳ سال محکوم شود، بالتبع تا مدت ۲ سال پس از اجرای حکم از حقوق اجتماعی محروم خواهد شد. ^[۱۵۱]
جرم آدم ربایی به این خاطر مشمول مجازات تبعی (محرومیت های اجتماعی) خواهد شد، که اولاً جرم عمدی در عین حال (جزء یکی از ۳ موردهای محکومیت در صفحه قبل ذکر شد تعزیری بیش از ۳ سال) محسوب خواهد شد و از این رو آدم ربایانی که مرتکب جرم آدم ربایی بیش از ۳ سال شوند می توانند بعد از گذشت مدت مقرر در ماده ۶۲ مکرر ق.م.ا (۲سال) از مجازات تبعی، بهره گیرند.
مبحث سوم : مجازات های حاکم بر معاونت و مشارکت در جرم آدم ربایی
این مبحث مشتمل بر ۲ گفتار است که در گفتار اول مجازات حاکم بر معاونت و در گفتار دوم به مجازات مشارکت در جرم آدم ربایی، می پردازیم.
گفتار نخست : مجازات حاکم بر معاونت در آدم ربایی :
معاونت در جرم، عبارت است از همکاری و مساعدت با مباشر جرم به یکی از اشکال پیش بینی شده در قانون، بدون دخالت وی در عنصر مادی آن جرم، که این همکاری باید قبل یا مقارن با وقوع جرم اصلی باشد، همچنین احراز عناصر ۳ گانه جرم در معاونت لازم است. ^[۱۵۲]
اشخاص زیر معاون جرم محسوب و با توجه به شرایط و امکانات خاطی و دفعات و مراتب جرم و تادیب از وعظ و تهدید و درجات تعزیر، تعزیر می شوند و البته قبل از ذکر عناصر معاونت لازم است که گفته شود معاونت در جرم در صورتی قابل تعزیر است که جرم دیگری وجود داشته باشد و معاون طبق مصادیق تعیین شده توسط قانون «مرتکب اصلی» را یاری و مساعدت نماید. ^[۱۵۳]
هرکس دیگری را تحریک یا ترغیب یا تهدید یا تطمیع به ارتکاب جرم نماید و یا به وسیله دسیسه و فریب و نیرنگ موجب وقوع جرم شود.
هرکس با علم و عمد وسائل ارتکاب جرم را تهیه کند و یا طریق ارتکاب آن را با علم به قصد مرتکب ارائه دهد.
هرکس عملاً عامداً وقوع جرم را تسهیل کند. ^[۱۵۴]
و در اینجا از بیان جداگانه هریک از مصادیق معاونت به دلیل اطاله کلام پرهیز خواهد شد.
البته باید در ادامه بیان داشت که در معاونت وجود عنصر مادی باید فعل مثبت باشد بنابراین هرگاه کسی که مطلع از وقوع جرم است، مرتکب آن را معرفی نکند یا عمل جرم را با اطلاع از ارتکاب آن افشاء ننماید، یا پس از وقوف به جریان ارتکاب، از ارتکاب ممانعت به عمل نیاورد، معاون جرم محسوب نمی شود. حتی ممکن است مجرم، کسی را که از وقوع جرم مطلع شده یا از جریان آن باخبر شده به وسائلی ساکت نگه دارد و رضایت او را در مقابل تادیه وجهی تحصیل کند و مانع از افشاء جرم یا عقیم ماندن آن شود، معذالک نمی توان شخص مطلع را به سکوت، معاون جرم نامید. ^[۱۵۵]

قانونگذار با وجود مسئله ای که بیان آن خواهیم پرداخت، در بند ۲ و ۳ ماده ۴۳ قانون مجازات اسلامی تاکید بر علم و عمد در معاونت نموده است.
به این خاطر که اگر کس دیگری را تحریک یا ترغیب یا تطمیع به ارتکاب جرمی می کند، به روشنی می داند که در عمل قابل مجازاتی که عنواناً جرم محسوب می شود، همکاری و مساعدت می نماید معاون محسوب خواهند شد. ولی کسانی هم هستند که وسایل اجرایی فعل مجرمانه را تهیه نموده یا عامل اصلی جرم را در ارتکاب جرم موردنظر فقط مساعدت و کمک کرده باشند و به این امر جاهل باشند که با فعل خود مرتکب یک عمل مجرمانه هستند. ^[۱۵۶]، (این ها مرتکب فعل غیر عمد شده اند) و این افراد مشمول معاونت قرار نمی گیرند، چون قانونگذار صراحتاً اشاره کرده است به عمدی بودن فعل معاون.
در قانون ما اشکال و مصادیق معاونت همانطور که در صفحه قبل گفته شد، باید به صورت فعل + باشد که در ماده ۴۳ ق.م.ا به صورت حصری بیان شده است.
برای این که یک فرد معاون جرم تلقی گردد، باید رفتار او در قالب یکی از همان موارد مذکور در قانون، ارتکاب یافته باشد. ^[۱۵۷]
«اما همین مسئله معاونت را می توان در قانون جزای لبنان تحت عنوان مواد ۲۱۷ و۲۱۸اشاره کرد.
۲۱۷ ق.ج.ل مقرر کرده که هرکس دیگری را به هر وسیله ای به ارتکاب جرم وادار کند یا برای این کار تلاش کند محرض (تحریک کننده) محسوب شده و مسئولیت وادار شده به ارتکاب جرم از مسئولیت وادار کننده جدا و مستقل می باشد.
۲۱۸ ق.ج.ل در خصوص مجازات معاون اعلام شده که تحریک کننده به ارتکاب جرم به همان مجازاتی محکوم می شود که برای مباشران جرم در قانون تعیین شده و یا اینکه شروع به اجرای آن شده و کامل نشده البته اگر اقدامات انجام شده از سوی فرد منجر به حصول نتیجه نشود، مجازات فرد تحریک کننده قابل مجازات نیست و اقدامات تامینی و تربیتی همانگونه که در مورد مباشر جرم اعمال می شود، در مورد معاون هم اعمال خواهد شد.» ^[۱۵۸]
در این مسئله اشاره شده، مطابق قانون ایران است که از قاعده مجرمیت عاریه ای تبعیت خواهد کرد.
البته قبل از مطرح کردن تفاوت ایران و لبنان مورد تحریک به جرم، باید ابتدا عناصر معاونت در لبنان ذکر شود همانطور که گفته شد عناصر معاونت در ایران در ۳ بند و در لبنان به ۵ بند خلاصه شده که در زیر به آن اشاره خواهیم داشت :
هرکس که فردی را به ارتکاب جرم ارشاد و راهنمایی کند، هرچند ارشادات او اثر در فعل نداشته باشد یعنی در فعلیت یافتن جرم اصلی موثر نباشد.
هرکسی که تصمیم فاعل مباشر را با هر وسیله ای تشدید کند یعنی مباشر را در تصمیمی بر ارتکاب جرم مصمم تر کند.
هرکسی که به جهت استفاده مادی یا معنوی، مباشر را به صورت تهیه مقدمات و یا تسهیل وقوع جرم، همراهی و مساعدت نماید.
هرکس که قبل از ارتکاب جرم، با فاعل یا یکی از شرکای جرم اتفاق نموده و در مخفی کردن آثار جرم و یا پنهان یا مصرف کردن اشیای حاصل از جرم، یا مخفی کردن شرکای جرم همکاری کند.
هرکس از عملکرد و جنایت کاران علیه امنیت دولت یا علیه اشخاص، اموال و سلامت عمومی مطلع باشد و برای آن مکان، غذا و مخفیگاه فراهم کند محتوای این ماده حاکی از این است که در قانون لبنان، همکاری فرد، پس از وقوع جرم در جهت مخفی کردن آثار و وسایل ناشی از جرم معاونت در آن جرم است.
در تطبیق با کشور ما باید اعمال ارتکابی مقارن یا مقدم با عمل باشد و مجرم اصلی ارتکاب یابد تا عنوان معاونت صدق کند. ^[۱۵۹]
حال تفاوتی که می توان از این حیث مطرح کرد این است که مصادیق مشترک معاونت در ایران و لبنان تحریک است که در کشور ما تحریک و در لبنان تحت عنوان تحریض است.
قانونگذار ما، تحریکی را جرم دانسته است که موثر و منجر به تحقق وقوع جرم اصلی باشد ولی عکس آن در لبنان قانونگذار صرف تحریض و تشویق بر ارتکاب جرم انگاری نمود، خواه جرم اصلی واقع شود یا نشود. ^[۱۶۰]
بنابراین همانگونه که در گذشته بسیاری از حقوقدانان به استناد طرز انشای بند ۱ ماده ۲۸ ق.م عمومی ۱۳۰۴ که مقرر کرده بود : کسانی که باعث و محرک ارتکاب فعلی شوند که منشاء جرم است و به واسطه تحریک و ترغیب آن ها آن فعل واقع شود معاون جرم محسوب می شوند، مهر تایید بر مسئله فوق نهاده اند و چنین استدلال می کردند که هرگاه کسی راننده خود را تشویق و تحریک به راندن اتومبیل در جهت ممنوع بنماید و در نتیجه قتل غیر عمدی واقع شود، بالضروره صادق است که صاحب اتومبیل محرک فعلی است و بالنتیجه معاون جرم مزبور شناخته می شود. ^[۱۶۱]
در نتیجه باید این چنین پنداشت که مطالبی که درباره تحریک ناشی از فعل مرتکب مطرح شد باید در جهت عالم و عامد بودن تحقق یابد همانطور که عنصر معنوی جرم غیر عمد خطای ناشی از فعل مرتکب اصلی است. ^[۱۶۲]
در صورتی که عنصر معنوی جرم عمد، سوءنیت عام یعنی آگاه بودن و عالم بودن از فعل مرتکب اصلی است رکن معاونت آن نیز، عمد در تحریک آن جرم خواهد بود.
و حال بعد بررسی معاونت در جرم باید در انتها به مجازات حاکم بر معاونت در جرم آدم ربایی، پرداخت
در رابطه با معاونت در جرم آدم ربایی طبق ماده ۶۲۱ ق.م.ا مصوب سال ۱۳۷۵ از عبارت «شخصا یا توسط دیگری» استفاده می شود که قانونگذار در این جا معاون یا مسبب جرم را در حکم مباشر تلقی مستقل پیش بینی کرده است. ^[۱۶۳]
در همین حال قانونگذار در بیان معاونت آدم ربایی ۲ حالت مجزا در نظر گرفته است :
در حالت اول : معاونت به صورت تحریک یا ترغیب یا تهدید یا تطمیع مباشر واقع می شود در این حالت معاون آدم ربایی، فاعل معنوی جرم می باشد و مجازات وی همان مجازات مباشر اصلی است.
در حالت دوم : معاونت به صورت تهیه وسایل ارتکاب جرم با علم و عمد و یا ارائه طریق ارتکاب آن با علم به قصد مرتکب و یا از طریق تسهیل عالمانه و عامدانه وقوع جرم ، تحقق می یابد.
در این حالت مجازات معاونت همان مجازات مباشرت در آدم ربایی نمی باشد بلکه مجازات معاونت عبارت است از حداقل مجازات مقرر برای آدم ربایی، تعزیری بودن بزه آدم ربایی امکان اعمال کیفیات مخففه قضایی مجرمی که استحقاق داشته باشد را فراهم می نماید، اما متاسفانه قانون مجازات اسلامی کیفیات مخففه قانونی را که در انصراف آدم ربا از عمل اکتسابی و اعاده وضع به حال سابق و جبران آلام مجنی علیه تاثیر اساسی دارند پیش بینی ننموده و از این جهت کیفیات مذکور که در قانون تشدید مجازات ربایندگان اشخاص مصوب سال ۱۳۵۳ را پیش بینی شده به قوت خود باقی به نظر می رسند . ^[۱۶۴]
در آخر اگر معاونت در آدم ربایی از طریق انجام عمل، مندرج در بندهای ۲ و ۳ ماده ۴۳ ق.م.ا تحقق یابد، مجازات معاونت آن ، ۵ سال حبس خواهد بود. ^[۱۶۵]
گفتار دوم : مجازات مشارکت جرم در آدم ربایی :
شریک جرم، به کسی می گویند که همانند مباشر اصلی شخصاً و به طور مستقیم اعمال مادی تشکیل دهنده جرم را با همراهی دیگران انجام می دهد و جرم مزبور به همه آنها مستند است. تفاوت شریک جرم با فاعل اصلی در این خواهد بود، که فاعل کسی است که، منفرداً و به تنهایی اجزای عنصر مادی جرم را انجام می دهد و به منزله ی علت تامه جرم است. در حالی که شریک جرم علت ناقصه است و با همکاری و مشارکت دیگران جرمی را انجام می دهد و جرم مزبور مستند به فعل همه آنها است.
برای درک بهتر مطلب به ماده ۴۲ قانون مجازات اسلامی، در این زمینه اشاره ای خواهیم داشت : «هرکس عالماً و عامداً با شخص یا اشخاصی دیگر در یکی از جرائم قابل تعزیر و یا مجازات های بازدارنده مشارکت نماید و جرم مستند به عمل همه آن ها باشد خواه عمل هریک به تنهایی برای وقوع جرم کافی نباشد و خواه اثر کار آن ها باشد خواه عمل هریک به تنهایی برای وقوع جرم کافی باشد خواه نباشد و خواه اثر کار آن ها مساوی باشد خواه متفاوت، شریک در جرم محسوب و مجازات او مجازات فاعل مستقل آن جرم خواهد بود. در مورد جرائم غیر عمدی (خطائی) که ناشی از خطای دو نفر یا بیشتر باشد مجازات هریک از آن ها مجازات فاعل مستقل خواهد بود. ^[۱۶۶]
همانطور که از محتوای ماده ۴۲ ق بر می آید برای شرکت در جرم لازم و ضروری است، که شرایطی تبیین شود تا بتواند تحقق یابد که در زیر به آن اشاره می کنیم :
الف) عملیات اجرایی جرم : شرط لازم و ضروری است برای تحقق شرکت در جرم، آن است که چند نفر با هم اعمال مادی تشکیل دهنده جرم را انجام دهند.
ب) استناد جرم به عمل افراد : شرط لازم و ضروری دیگر برای تحقق شرکت در جرم آن است، عمل ارتکابی مستند به فعل همه آن ها باشد.
ج)علم و عمد شرکاء در انجام عمل مجرمانه : ضرورت دارد که شرکاء با علم و عمد و اطلاع از ماهیت رفتار غیرقانونی و خواستن نتیجه مجرمانه مبادرت به انجام عملیات مادی جرم کند و لازم به ذکر است که علم و عمد باید در هنگام انجام عمل موجود باشد نه بعد از ارتکاب آن^[۱۶۷] و باید متذکر شد، که بیشتر جرائمی که موضوع شرکت در جرم را شکل می دهند، جرائم عمدی می باشد. که در دو قسمت جرائم تعزیری و علیه نفس و یا عضو به شرح زیر قابل به بررسی است ^[۱۶۸] اما با توجه به موضوع پیش رو (آدم ربایی) که خاص جرائم تعزیری است، فقط به شرکت در ارتکاب جرائم تعزیری (عمدی) می پردازیم و از مطرح کردن جرائم علیه نفس و یا عضو، احراز خواهیم کرد با مطالعه قانون مجازات اسلامی – بخش تعزیرات، جرائم اکثراً عمدی هستند ^[۱۶۹]که موضوع جرم آدم ربایی هم به دلیل عمدی و تعزیری بودن مشمول شرکت در جرم قرار خواهد گرفت که در صفحات آتی مفصلاً در آن بحث خواهد شد.

برای محاسبه پایایی^[۳۴۰] مقیاس S.A.S از روش ضریب انسجام که میزان همبستگی درونی یا تجانس سوالات را مورد بررسی قرار می دهد استفاده شده است. و تحلیل های آماری نتایج S.A.S با بهره گرفتن از روش ضریب انسجام نشان دهنده ضریبی برابر ۸۴ بود که بیانگر پایایی بسیار بالای این مقیاس می باشد. (کوتاش^[۳۴۱] و سینگر^[۳۴۲]، ۱۹۸۰).

رامیرز^[۳۴۳] و لوکنبیل^[۳۴۴] (۲۰۰۸) ویژگی های روانسنجی مقیاس زونگ در ۱۳۶ بزرگسال بررسی نمودند. ضریب پایایی همسانی ۰٫۸۰ و ضریب همبستگی با پرسشنامه ترس ۰٫۴۰ و با خرده مقیاس اضطراب پرسشنامه PIMRA، ۰٫۴۴ و با مقیاس اضطراب آشکار تیلور ۰٫۳۰ بود.
مقیاس ارزیابی تعلل ورزی- نسخه دانش آموز (PASS)^[345]
این مقیاس توسط سولومون و راث بلوم (۱۹۸۶) برای بررسی تعلل ورزی تحصیلی در سه حوزه آماده کردن تکالیف، آمادگی برای امتحان و تهیه گزارش نیم سالی ساخته شده و شامل ۲۱ گویه است. در مقابل هر گویه، طیف چهار گزینه ای از “به ندرت” (نمره ۱) تا تقریبا همیشه” (نمره ۴) قرار داشت. افزون بر ۲۱ سوال مذکور، ۶ سوال (سوالهای ۷، ۸، ۱۸، ۱۹، ۲۶، ۲۷) برای سنجش دو ویژگی “احساس ناراحتی نسبت به اهمال کار بودن” و “تمایل به تغییر عادت تعلل ورزی” در نظر گرفته شده است.
بسته آموزشی ایمن سازی در برابر استرس
برای طراحی مداخلات تجربی آموزش مدیریت استرس که به عنوان متغییر مستقل این مطالعه است، برنامه آموزشی که حاوی روش های ایمن سازی در برابر استرس مبتنی بر نظریه مایکنبام (به نقل از مبینی، ۱۳۷۶) است، تهیه گردید، که در ۸ جلسه آموزشی اجرا شد.
جلسه اول: آشنایی و ایجاد رابطه حسنه.
جلسه دوم: مفهوم سازی ماهیت تعاملی استرس.
جلسه سوم: اجرای فن تصویر پردازی ذهنی.
جلسه چهارم: پیامدهای افسردگی و آموزش فن آرمیدگی^[۳۴۶].
جلسه پنجم: تمرین آرمیدگی.
جلسه ششم: باز سازی شناختی.
جلسه هشتم: جمع بندی، تمرین و پرسش و پاسخ.
بسته آموزش حل مساله اجتماعی
این برنامه آموزشی شامل آموزش ۹ مورد مهارت اجتماعی حل مسئله، معذرت خواهی، مذاکره کردن، خویشتن داری، اعاده حقوق شخصی، چگونگی واکنش در برابر مسخره شدن، درگیر دعوا نشدن، با فشارهای همتایان کنار آمدن و توانایی نه گفتن می باشد که به صورت گروهی در ۸ جلسه انجام گرفت (نوری قاسم آبادی، طهماسیان، ۱۳۸۹).:
جلسه اول: تبیین حل مساله اجتماعی و هدف از آن و نیز شرح روال جلسات.
جلسه دوم: شرح مهارت معذرت خواهی و روش انجام آن و فواید آن.
جلسه سوم: شرح مهارت مذاکره کردن و روش انجام آن و فواید آن.
جلسه چهارم: شرح مهارت اعاده حقوق شخصی و روش انجام آن و فواید آن.
جلسه پنجم: شرح مهارت واکنش در برابر مسخره شدن و روش انجام آن و فواید آن.
جلسه ششم: شرح مهارت خویشتن داری و روش انجام آن و فواید آن.
جلسه هفتم: شرح مهارت نه گفتن و روش انجام آن و فواید آن.
جلسه هشتم: جمع بندی کلی از جلسات آموزشی تمرین کلیه مهارت ها به صورت همزمان توسط دانش آموزان با یکدیگر (هریک^[۳۴۷] و الیوت^[۳۴۸]، ۲۰۰۱).
نحوه انجام پژوهش
ابتدا دانش آموزان بر اساس میزان اضطراب و تعلل ورزی تحصیلی مورد ارزیابی قرار گرفته و به طور همتا شده
در سه گرو جایگزین شدند. گروه اول گروه آموزش مدیریت استرس، گروه دوم گروه حل مساله اجتماعی و گروه سوم گروه گواه بود. این سه گروه بر اساس نمرات اضطراب و تعلل ورزی همتا گردیدند. سپس متغیر مستقل اعمال شد یعنی دوره های آموزشی برگزار می گردد. دوره های آموزشی شامل ۸ جلسه برای هر روش درمانی بود. برای هر گروه آزمایشی هشت جلسه ی ۹۰ دقیقه ای برگزار گردید که هر هفته یک جلسه تشکیل می شد. پس از دوره های آموزشی مجددا دانش آموزان از لحاظ اضطراب و تعلل ورزی مورد ارزیابی قرار گرفتند و سه گروه مذکور در نمرات بدست آمده در پیش آزمون و پس آزمون مقایسه شدند.
روش تجزیه و تحلیل آماری
برای تجزیه و تحلیل داده ها از تحلیل کوواریانس^[۳۴۹] برای مقایسه میانگین های دو گروه آزمایشی و کنترل با کنترل پس آزمون استفاده شد. برای تحلیل استنباطی فرضیات ۱، ۲، ،۳ ،۴، ۵و ۶ از روش تحلیل کوواریانس و نیز آزمون تعقیبی توکی استفاده شد. برای تحلیل استنباطی سوالات پژوهشی ۱ و ۲ از آزمون تعقیبی توکی استفاده گردید. تحلیل های آماری توسط نرم افزار آماری SPSS 16 انجام گرفت.
فصل چهارم
نتایج پژوهش
مقدمه
همانگونه که قبلاً اشاره گردید، هدف از انجام این پژوهش بررسی مقایسه ای اثربخشی دو روش آموزش مدیریت استرس و حل مسألۀ اجتماعی در اضطراب و تعلل ورزی تحصیلی دانش آموزان است. به همین منظور ۴۵ نفر از دانش آموزان مقطع متوسطه انتخاب شدند و در هر گروه ۱۵ نفر گمارده شد. ارزیابی ها در دو مرحله پیش آزمون و پس آزمون انجام گردیدند. داده های بدست آمده از پرسشنامه ها در پیش آزمون و پس آزمون، با بهره گرفتن از نرم افزار آماری SPSS تحلیل گردید.
در این فصل به بررسی و تجزیه و تحلیل داده های به دست آمده از اجرای پرسشنامه‌ های تعلل ورزی تحصیلی و اضطراب در مراحل پیش آزمون و پس آزمون می‌پردازیم. در این راستا ابتدا به بررسی تحلیل های توصیفی داده ها و محاسبه شاخص های توصیفی از جمله شاخص های گرایش مرکزی میانگین و شاخص های پراکندگی و انحراف معیار خواهیم پرداخت. سپس در بخش تجزیه و تحلیل استنباطی برحسب فرضیه ها به انجام تحلیل های آماری استنباطی جهت آزمودن تایید یا رد فرضیات خواهیم پرداخت.
الف) یافته های توصیفی
جدول شماره ۱–۴ میانگین، انحراف معیار، حداقل و حداکثر سن و تحصیلات دانش آموزان شرکت کننده در پژوهش

n_j: تعداد عناصر در j امین سطح سلسله مراتب است
J=1,2,3….,h تعداد سطوح سلسله مراتب می باشد.
W_ij: وزن معیار iام در سطح j ام سلسله مراتب.
n_i,j+1: تعداد عناصر j+1امین سطح سلسله مراتب است که در ارتباط با معیار iام سطح j ام سلسله مراتب مقایسه زوجی شده اند.
c_s: نرخ ناسازگاری کل شبکه
K_c: وزن معیارهای کنترل یا سلسله مراتب کنترلی
µ_{i, j+1}: نرخ ناسازگاری عناصری است که در j+1 امین سطح سلسله مراتب درارتباط با معیار i ام سطح j ام سلسله مراتب مقایسه زوجی
W_(k)(h): ارجحیت یا اولویت وزنی تاثیرگذاری h امین خوشه بر روی k امین خوشه
n_k: تعداد عناصر در k امین خوشه
K=1,2,3….,s
µ_k(j,h): نرخ ناسازگاری عناصر خوشه hام است که در رابطه با تاثیرگذاری آنها بر روی معیار jام خوشه k ام مقایسه زوجی شده اند.
W_jk: ارجحیت یا اولویت حدی jامین عنصر در k امین خوشه
به همین دلیل دیگر نیاز به محاسبه پایایی با سایر روشها نمی ­باشد.
۹-۸ روش تجزیه و تحلیل داده ­های آماری
در این پژوهش با توجه به آنکه میان تمام متغیرها وابستگی وجود دارد و برهمدیگر تاثیر می­گذارند، باید روشی انتخاب شود که در آن تجزیه و تحلیل داده ­ها با توجه به وابستگی­های درونی و برونی متغیرها انجام می­ شود. به همین دلیل روش فرایند تحلیل شبکه­ ای این ویژگی را دارد و متغیرها را با توجه به روابطی که میانشان وجود دارد مورد سنجش قرارد می­دهد. لذا روش مورد استفاده در این پژوهش تکنیک فرایند تحلیل شبکه­ ای می­باشد. این روش دارای چهار مرحله می­باشد که در زیر به مراحل آن اشاره شده است:
ایجاد مدل و ساختار مسئله
تشکیل ماتریس مقایسه زوجی وبردار های اولویت
تشکیل سوپر ماتریس
انتخاب گزینه برتر
با توجه به اینکه کلیه مراحل فوق در فصل دوم توضیح داده شد، نیاز به توضیح مجدد نمی ­باشد و برای اطلاع از این توضیحات مراجعه شود به فصل دوم، صفحات ۹۰-۹۳٫

لازم به ذکر با توجه به اینکه این پژوهش به شناسایی عوامل حیاتی موفقیت در صنعت می پردازد و نه مقایسه سازمانهای فعال در این صنعت مرحله چهارم از پژوهش حذف شده است.
فصل چهارم
تجزیه و تحلیل اطلاعات
۱-۴- مقدمه
در فصل گذشته نحوه و روش پژوهش بیان شد، براین اساس در این فصل به تجزیه و تحلیل آنچه از طریق پرسشنامه ­ها و مصاحبه های انجام شده می­پردازیم.
همانطور که در فصول گذشته بیان شد، مدل تامپسون و استریکلند به عنوان پایه و چارچوب کار برای طراحی پرسشنامه قرار گرفت. این مدل هفت بعد را مورد بررسی قرار داده است که برای مناسبتر شدن پرسشنامه نهایی ابتدا­ یک پرسشنامه اولیه(پرسشنامه شماره ۱) طراحی شد و در اختیار خبرگان صنعت قرار گرفت و از آنها خواسته شد تا معیارها و زیرمعیارهای مدل را بررسی کرده و عواملی که مناسب این صنعت نمی باشند را حذف و عواملی که به تکمیل پرسشنامه نهایی برای سنجش عوامل حیاتی موفقیت صنعت روانکارها کمک می کند را اضافه کنند. بر اساس عوامل مشخص شده پرسشنامه شماره ۲ طراحی شد تا از طریق میانگین معیار­های اصلی و زیرمعیار­ها رتبه بندی شوند. جهت تلفیق نظرات و دستیابی به معیارهای نهایی از میانگین حسابی استفاده شد و عواملی که امتیاز کمتر از ۷ را کسب کرده بودند حذف شدند. از میان ۴۵ عامل ۱۲عامل نهایی به دست آمد و درگام بعدی با بهره گرفتن از تکنیک اسمی ­­روابط بین معیارها و زیرمعیارها مشخص شد. و آن ۱۲عامل به عنوان مبنای پرسشنامه نهایی(پرسشنامه شماره ۳) قرار گرفت.
پرسشنامه نهایی در دو بخش طراحی شده است که در بخش اول سؤالات جمعیت شناختی بیان شده و با بهره گرفتن از آمار توصیفی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته است و در بخش دوم سؤالات مقایسات زوجی بر اساس روش فرایند تحلیل شبکه­ ای مطرح شده که این سؤالات با بهره گرفتن از نرم افزار Super decision مورد تجزیه قرار گرفتند. خروجی این بخش منجر به رتبه بندی معیارهای و زیرمعیارها گردیده که نتایج حاصله مبنای نتیجه ­گیری در فصل پنجم و پاسخ به سؤالات مطرح شده قرار می­گیرد.
بخش اول
۲-۴ تحلیل جمعیت شناختی
پرسشنامه نهایی در میان ۴۲ نفر از مدیران، خبرگان و مشاورانی که سابقه فعالیت در بخش­های مختلف این صنعت را داشته اند توزیع شد و این بخش­ها عبارتند از: عملیات، بازاریابی و تحقیات بازار، تولید، برنامه­ ریزی و سیستم­ها، فرایند، فروش، بخش کنترل و کیفیت. براساس پاسخ آن­ها به سؤالات، نتایج زیر به دست آمد.
۱-۲-۴ فراوانی سنی پاسخ دهندگان
اولین سؤال جمعیت شناختی پرسشنامه در مورد سن پاسخ ­دهندگان است. بر اساس داده ­های به دست آمده، جدول ۱-۴ فراونی رده­های مختلف سنی، و نمایشگر۱-۴ درصد فراوانی سنی پاسخ ­دهندگان را نشان می­دهد.
جدول ۱-۴. فراوانی سنی پاسخ دهندگان

یکی از مهم‌ترین مسائل توسعه ملی، نحوه توزیع منطقهای و چگونگی ترکیب استعدادهای مناطق مختلف در راه رسیدن به یک توسعه سازگار ملی است. این امر از دیدگاه نظری و کاربردی اهمیت ویژهای دارد و نیازمند بررسی ساز و کارهای مناسب برای تحقق یکپارچه توسعه ملی است. در بحث آمایش ملی و در راستای سازماندهی فعالیت‌ها برای نیل به سازگاری بخشی و منطقهای در قالب یک برنامه توسعه، استفاده از ابزارهایی که قادر به ایجاد تعادل و توازن بخشی- منطقهای باشند، میتواند موجب بهبود و ارتقای سطح کیفی برنامهها و شفاف شدن جایگاه هر بخش و منطقه در سطح ملی شود.

فرایند برنامه ریزی ناحیه‌ای از دو مرحله اساسی متمایز اما پیوسته تشکیل میشود. مرحله نخست: تحلیل عملکرد گذشته نظام اجتماعی – اقتصادی، وضعیت، مسائل، مشکلها و تنگناهای موجود و چشمانداز توسعه آینده است. مرحله دوم شامل: تشخیص، ارزیابی و انتخاب برنامهها و طرحهای توسعه اقتصادی و اجتماعی است که به منظور حل مسائل کنونی آینده منطقه یا ناحیه تدوین میشود.
در تحقیق حاضر از شاخص مزیت نسبی برای شناسایی و تحلیل کلیه فعالیتهای اقتصادی استان لرستان استفاده شده است.
این پایان نامه به دنبال آن است که پس از شناسایی فعالیتهای دارای مزیت نسبی ارزش افزودهای در استان لرستان از طریق شاخص مورد نظر، به مقایسه و تحلیل یافته های این تحقیق و راهبردهای بلندمدت سند توسعه لرستان بپردازد تا میزان انحراف از واقعیتهای موجود اقتصادی استان و راهبردهای مشخص شده برای توسعه استان، تعیین گردد.
۲-۵ مروری بر مطالعه های تجربی
۲-۵-۱ مطالعه های انجام شده در سایر کشورها
فرتو و هابارد^[۱۶] (۲۰۰۲)، در کشور مجارستان به محاسبه شاخص مزیت نسبی آشکار شده برای بخش‌های مختلف کشاورزی برای دوره ۱۹۹۸-۱۹۹۲ پرداختند. نتایج نشان میدهد که همه بخش‌های کشاورزی دارای مزیت نسبی نبوده و فقط بخش غذایی کشاورزی برای تجارت و ورود به اتحادیه اروپا از مزیت نسبی برخوردار است.
باترا و خان^[۱۷] (۲۰۰۹)، در کشورهای چین و هند به محاسبه شاخص مزیت نسبی آشکار شده برای صنایع مختلف اقتصادی پرداختند تا مشخص نمایند، کدام صنعت و بخش‌های اقتصادی این کشورها از مزیت نسبی بالاتری در تجارت و صادرات برخوردارند.
دانیل مارکونی^[۱۸] (۲۰۱۰)، به بررسی تعدیل محیط زیست و مزیت نسبی آشکار شده در اروپا پرداخته است. و بررسی کرده که آیا چین یک لنگرگاه آلودگی است یا خیر؟ او به علاوه مسالۀ تغییر دوجانبه مزیت نسبی آشکار شده، بین چین و چهارده کشور اصلی اروپا را مورد بررسی قرار داده و مزیت آن‌ها را نسبت به چین در صنایع آلایندۀ آب ‌و هوا و ماشین سازی محاسبه ‌کرده است. و نتایج این تحقیق نشان داده که کشورهای اروپایی در کاهش آلایندگی آب و هوا نسبت به چین مزیت داشتهاند و اما در صنایع ماشین سازی چین مزیت بیشتری داشته است.
اوبادی و همکاران^[۱۹] (۲۰۱۲)، به بررسی مزیت نسبی آشکارشده بین یمن با اتحادیه اروپا و آمریکا در طول سالهای ۲۰۱۱- ۲۰۰۰ پرداختند. نتایج آنان نشان داد که یمن در مقابله با این کشورها در تعداد کمی از کالاها (در حدود ۷ تا ۱۰)، مانند نفت و فراورده‌های نفتی، ماهی و سخت‌پوستان، حلزون و دیگر بی‎مهرگان آبزی و گاز طبیعی دارای مزیت است.
ساراس چاندران و سودارسان (۲۰۱۲)، به بررسی مزیت نسبی آشکارشده و تجارت متقابل بین هند و آسیا پرداختند. نتایج آنها نشان داده است که واردات قابل‌توجه تولیدهای دریایی هند بی‌اساس است، زیرا هند بااحتیاط تمام و دامپینگ در مقیاس بزرگ از بخش دریایی خود حفاظت می‌کند.
۲-۵-۲٫ مطالعه های انجام شده در ایران
جعفری صمیمی و حسینی (۱۳۸۳)، به بررسی مزیت نسبی ارزش افزوده آموزش فنی و حرفهای دولتی و خصوصی استان مازندران در سالهای ۱۳۷۹ و ۱۳۸۰ بین استانهای کشور پرداختند. نتایج نشان داد که استان مازندران از لحاظ مزیت نسبی آموزش فنی و حرفهای دولتی در سالهای ۱۳۷۹ و ۱۳۸۰ بین استانهای کشور به ترتیب رتبه‌های هشتم و دوازدهم را کسب نموده است. همچنین این استان از لحاظ مزیت نسبی آموزش فنی و حرفهای خصوصی در دو سال ۱۳۷۹ و ۱۳۸۰ به ترتیب رتبه های دوم و چهارم را در بین سایر استانهای کشور احراز نموده است.
جعفری صمیمی و حسینی (۱۳۸۵)، به بررسی مزیت نسبی ارزش افزوده گسترش حمل و نقل زمینی شامل حمل و نقل جادهای و ریلی، در استان هرمزگان و مقایسه آن با وضعیت سایر استانهای کشور پرداختند. نتایج تحقیق آنها نشان داد، استان هرمزگان از لحاظ ارزش افزوده حمل و نقل جادهای از مزیت نسبی لازم برخوردار بوده است.
نقوی (۱۳۸۶)، در پایاننامهای با عنوان بررسی مزیت نسبی ارزش افزوده‌ای بخش‌های اقتصادی در منطقه خراسان، براساس عملکرد برنامه سوم توسعه در سالهای ۱۳۷۹ و ۱۳۸۳ با بهره گرفتن از شاخصهای مزیت نسبی آشکار پرداخته و نتایج نشان داد با توجه به این‌که در سند توسعه استان خراسان برای توسعه اقتصادی منطقه به گسترش زیر بخش‌های کشاورزی، صنعت و خدمات تأکید شده است، اما تنها زیر بخش‌های زراعت و دامداری از بخش کشاورزی و زیر بخش‌های هتل و رستوران، حمل و نقل، آموزش و بهداشت از بخش خدمات و زیر بخش‌های ساخت محصولهای غذایی، ساخت منسوجات و پوشاک، ساخت محصولهای کانی غیرفلزی و ساخت مبلمان بخش صنعت از مزیت نسبی ارزش افزوده‎ای برخوردار بودهاند. از میان این بخشها نیز تنها بخش‌های هتل و رستوران، حمل و نقل، آموزش و بهداشت، ساخت محصولهای کانی غیرفلزی با رشد در سهم ارزش افزوده در برنامه سوم قرار داشته است. بنابراین تنها بخش خدمات توانسته توان تولیدی خود را افزایش دهد و علاوه بر این‌که دارای مزیت نسبی از لحاظ ارزش افزوده بوده، از تحولهای ساختاری مثبت نیز برخوردار بوده است.
ناظمان و موحد منش (۱۳۹۰)، به بررسی تجارت درون صنعت و رابطۀ آن با مزیت نسبی آشکارشده در اقتصاد ایران پرداختند. نتایج حاصل از برآورد مدل بیانگر رابطۀ مثبت و معنی‌دار میان تجارت درون صنعت و مزیت نسبی آشکارشده در اقتصاد ایران بوده است.
جعفری صمیمی و صالحی (۱۳۹۱)، در بررسی اثر مزیت نسبی جنگل‌داری بر توسعه اقتصادی استان‌های ایران، نشان دادندکه به ترتیب استانهای مازندران، گلستان، سیستان و بلوچستان و چهارمحال و بختیاری و گیلان بیشترین مقدار شاخص مزیت نسبی جنگلداری در طول برنامه چهارم توسعه را به خود اختصاص دادند. همچنین، نتایج برآورد بر اساس رگرسیون داده های تابلویی نشان داد که اثر مزیت نسبی ارزش افزوده جنگلداری بر توسعه اقتصادی منفی و معنیدار است. این نتایج نشان میدهد که دیگر بخش‌های اقتصادی ممکن است نقش بسیار مهم‌تری را نسبت به جنگلداری در توسعه اقتصادی استانها ایفا کرده باشند.
پهلوانی و همکاران^[۲۰] (۲۰۱۲)، با بررسی مزیت نسبی ارزش افزوده بخش‌های اقتصادی استان سیستان و بلوچستان در دوره ۲۰۰۸- ۲۰۰۰ نشان دادند که در میان چهار بخش عمدۀ اقتصادی، تنها بخش صنعت و معدن بدون مزیت بوده است. همچنین، در میان پانزده بخش عمده اقتصادی؛ ماهیگیری، آموزش و پرورش، دولت عمومی و خدمات شهری، ساختمان، بهداشت و مددکاری اجتماعی دارای مزیت بوده‌ است.
کریمی موغاری و صالحی (۲۰۱۲)، عملکرد مزیت نسبی اقتصاد بهداشت در ایران را با محاسبۀ شاخص مزیت نسبی آشکار و قرینه، وضعیت استان‌های کشور از لحاظ مزیت نسبی ارزش افزوده بهداشت و درمان دولتی و خصوصی را مورد بررسی و مقایسه قرار دادند. نتایج نشان داد که هر دو بخش از پویایی و پایداری سالیانه مزیت نسبی برخوردار بوده‌اند، ولی بخش خصوصی از بخش دولتی عملکرد بهتری داشته است.
۲-۶ آشنایی مقدماتی با استان لرستان
استان لرستان بر اساس یافته‌های باستان‌شناسی یکی از نخستین سکونتگاه‌های قدیمی بشر بوده است و در بسیاری از جاهای آن آثار مربوط به دوران پیش از تاریخ یافت شده است. در مناطقی از این استان آثاری پیدا شده است که استقرار انسان عصر سنگ را در لرستان تأیید میکند.
لرستان به عنوان یکی از کهنترین کانونهای تمدن ایران، نقش زیادی در شکلگیری فرهنگ و تمدن ایرانی در دوران باستان داشته است. تشکیل دولت سیماش در منطقه و نقش ساکنان لرستان در دوران طلایی تمدن ایلام، شاهدی بر سهم بزرگ آنان در فرهنگ و تمدن ایران است. لرستان (بیست و یکمین استان بزرگ کشور از لحاظ مساحت) تنها استان ایران است که به دلیل اهمیت فوق‌العاده تاریخی یکی از ۴ بخش اصلی موزه ملی ایران را به خود اختصاص داده است. این ۴ بخش اصلی عبارت‌ است از ۱- پیش از تاریخ، ۲- تاریخی و لرستان، ۳- دوران اسلامی، ۴- مهر و سکه ( بازگیر، ۱۳۹۰).
۲-۶-۱ موقعیت جغرافیایی
استان لرستان یکی از استان‌های غربی  ایران است. این استان ۲۸٫۲۹۴ کیلومترمربع مساحت دارد و خرمآباد مرکز استان است. لرستان سرزمینی کوهستانی است و غیر از چند دشت محدود، سراسر آن راکوههای زاگرس پوشانده است. اشترانکوه با ۴۱۵۰ متر ارتفاع بلندترین نقطه استان واقع در شهرستان ازنا  و پستترین نقطه آن در جنوبی‌ترین ناحیه استان واقع شده و حدود ۵۰۰ متر از سطح دریا ارتفاع دارد. استان لرستان به دلیل داشتن آب و هوای مناسب، آب فراوان و خاک حاصلخیز، از نظر سطح پوشش جنگل در کشور در جایگاه دوم قرار دارد که حدود ۲۰ درصد از جنگلهای زاگرس در استان لرستان قرار دارد ( بازگیر، ۱۳۹۰)..
۲-۶-۲ جمعیت
جمعیت لرستان در ابتدای برنامه سوم توسعه یعنی سال ۱۳۷۹ معادل ۱۶۳۶۷۶۶ و در انتهای این برنامه یعنی سال ۱۳۸۳ به ۱۶۸۸۱۸۲ هزار نفر رسید و ۱٫۰۳ برابر شده و متوسط رشد سالانه در برنامه سوم ۰٫۷۷ درصد بوده است جمعیت استان در ابتدای برنامه چهارم یعنی سال ۱۳۸۴ معادل ۱۷۰۱۵۹۴ و در انتهای این برنامه معادل ۱۷۴۷۱۵۹ است و ۱٫۰۲۷ برابر شده و در برنامه چهارم ۰٫۶۹ درصد رشد داشته است. و براساس آخرین سرشماری سال ۱۳۹۰ جمعیت استان معادل ۱۷۵۴۲۴۴۳ نفر است. رشد جمعیت در نقاط شهری در سال ۱۳۹۰ نسبت به سال ۱۳۸۵ معادل ۵٫۵ درصد و این میزان در نقاط روستایی معادل ۲٫۰۲- درصد بوده است که در مجموع میزان رشد جمعیت در نقاط شهری بیشتر از نقاط روستایی است. این امر نشان دهنده مهاجرت روستائیان به شهر است که میتواند نوعی هشدار جدی برای اقتصاد استان باشد.
۲-۶-۳ بررسی وضعیت اقتصادی لرستان به تفکیک بخش‌های اقتصادی
۲-۶-۳-۱ کشاورزی
توانمندیهای بخش کشاورزی سبب ایجاد تنوع شرایط آب و هوایی، کشت انواع محصولهای زراعی و باغی، پرورش دام و طیور، پرورش آبزیان، زنبورداری و غیره را در استان شده است. و شرایط مساعدی برای توسعه ابن بخش فراهم کرده است. ۲۴ درصد از سطح استان به زراعت و باغداری اختصاص دارد ۶۵ درصد از کل اراضی استان را کشاورزی را تشکیل میدهد که این اراضی ۵٫۵ درصد از کل اراضی زراعی کشور را شامل می‎شود( بازگیر، ۱۳۹۰).
مهم‌ترین محصولهای کشاورزی استان غلات و حبوبات است. غلات شامل گندم، جو و برنج است. استان در زمینه تولید حبوبات (عدس، نخود و لوبیا)، در کشور رتبه اول را دارد. در مناطقی از استان مانند شهرستان دورهچگنی، کوهدشت و بخش چغلوندی شرایط محیطی برای کشت زعفران مناسب است. استان لرستان سومین استان پر آب کشور است و ۱۲ درصد آب‌های کشور را در اختیار دارد( بازگیر، ۱۳۹۰).
از دیگر فعالیتهای کشاورزی، باغداری است. انار، انجیر، انگور، سیب، گردو و زردآلو از تولیدهای مهم باغی استان میباشند. در سالهای اخیر به دلیل شرایط مساعد جغرافیایی، حمایت‌های بخش دولتی و مشارکت بخش خصوصی، ایجاد و توسعه باغهای گردو، زیتون و انجیر در قالب طرح طوبی در مناطق مستعد مورد توجه قرار گرفته است. در همین راستا ۲۰ درصد مساحت باغهای انجیر سیاه کشور در منطقه پلدختر واقع شده است که با تولید ۳۶ درصد انجیر سیاه رتبه اول کشور را داراست. از طرفی شرایط مساعد محیطی، اشتغال، سودآوری و همچنین دسترسی سریع به بازار سبب احداث شهرک‌های پرورش گل و تولیدهای گلخانه‌ای در حاشیه شهرهای بزرگ استان شده است( بازگیر، ۱۳۹۰)..
سابقه تاریخی دام‌پروری و وجود بیش از ۲ میلیون هکتار جنگل و مرتع، لرستان را به یکی از قطب‌های مهم دام‌پروری کشور تبدیل کرده است. استان لرستان با بیش از ۶ میلیون واحد انواع دام سبک و سنگین، با تراکم ۲۳۷ واحد دامی در کیلومترمربع (میانگین کشوری ۸۴) از لحاظ تراکم دامی در کشور رتبه اول را دارد. دام‌پروری در استان به دو شیوه سنتی و صنعتی رایج است. ۱۰۸۳ واحد دامداری صنعتی در استان فعالیت دارند. لرستان یکی از مهم‌ترین تولیدکنندگان گوشت قرمز، شیرخام و فراوردههای فرعی مانند چرم و پوست، روده، پشم و غیره است. در لرستان ۴۲۵ واحد پرورش مرغ گوشتی صنعتی برای تأمین گوشت سفید فعالیت دارند. به علت وجود ۳۹۰ مزرعه پرورش ماهیان سرد آبی و گرم آبی در استان، با تولید حدود ۱۵ هزار تن ماهی در سال، لرستان جایگاه  اول تولید ماهی قزل‌آلای رنگین‌کمان بین استان‎های غیرساحلی را به خود اختصاص داده است.
کوهستانهای مرتفع و پوشیده از گیاهان دارویی و معطر مکان مناسبی برای زنبورداری است. تولید سالانه عسل در استان ۷۳۱ تن است. عسل تولیدی استان از کیفیت بالایی برخوردار است. در حدود ۵/۳۱ درصد سطح استان با مساحت ۵۶۹۹۴۹ هکتار را مراتع تشکیل میدهند( بازگیر، ۱۳۹۰)..